Categoriearchief: Specials

De voetbalkaart van Nederland 2017-2018

In Nederland spelen in totaal 2.381 veldvoetbalclubs in de verschillende competities. Daarvan zijn er 51 profclubs (inclusief de semi-professionele Tweede Divisie), 1.334 zondagclubs, 836 zaterdagclubs, 160 clubs met een eerste elftal in zowel de zaterdag- als zondagcompetitie en 84 clubs die geen elftal in de standaardcompetitie hebben.

Profs
Het profvoetbal bestaat strikt genomen uit de Eredivisie en de Eerste Divisie. De Tweede Divisie voegen wij daar aan toe. Enerzijds uit praktische overwegingen (het is een samengestelde zaterdag- en zondagcompetitie) en anderzijds omdat er feitelijk sprake is van een (semi)professionele competitie, met onder meer vereisten voor spelerscontracten. De grens tussen prof- en amateurvoetbal die op papier zo scherp is, is in de praktijk een behoorlijk grijs gebied. Ook in de hogere amateurklassen onder de Tweede Divisie wordt door sommige clubs immers grif betaald aan spelers.

Zaterdagamateurs
Nederland kent een wereldwijd unieke voetbalpiramide met een onderscheid tussen competities op zaterdag en zondag.  Dat is een rechtstreeks voortvloeisel uit de fusie van de KNVB met de verschillende levensbeschouwelijke voetbalbonden in 1940. De protestants-christelijke CNVB bedwong bij die fusie het recht voor haar clubs niet op zondag uit te hoeven komen.
De spreiding van zaterdagclubs vertoont de typische oververtegenwoordiging in de zogenaamde bijbelgordel, die in een banaanvorm van Zeeland tot aan de kop van Overijssel loopt. Daarnaast is zichtbaar dat in bepaalde regio’s steeds meer clubs die van oudsher op zondag spelen uit praktische overwegingen overstappen naar de zaterdagcompetitie. Dit is vooral zichtbaar in Zuid Holland, Utrecht, Noord Holland ten zuiden van het IJ en de kuststreken in het noorden. In andere regio’s speelt dit veel minder of in het geheel niet. Ook opmerkelijk is ook dat Flevoland voor een groot deel op zaterdag speelt.

Zondagamateurs
Ook de spreiding van de zondagclubs loopt grotendeels nog langs traditionele historische lijnen. In het overwegend katholieke zuiden (van Zeeuws Vlaanderen tot het noordoosten van Twente) is het zondagvoetbal dominant evenals in de katholieke enclaves ten noordwesten van de bijbelgordel én in de regio’s die van oudsher meer vrijzinnig hervormd zijn of waar de ontkerkelijking al vroeg op gang kwam, zoals in delen van Friesland, Drenthe en de Achterhoek en in het noordelijke deel van Noord Holland.

Clubs met een eerste elftal op zaterdag en zondag
Een relatief nieuw fenomeen is het spelen met twee eerste elftallen in de competitie. Veelal gaat het hierbij om clubs die van oudsher op zondag spelen en ook een zaterdagteam inschrijven (niet zelden is dit de opmaat voor een volledige overstap naar zaterdag) of om clubs die zijn ontstaan uit een fusie tussen één of meerdere zaterdag- en zondagclubs. Ook hierbij is een opvallend regionaal verschil te zien. Met name in de Randstad zijn veel “duoclubs”. Daarbuiten komt het veelal voor in de grotere steden (o.a. Nijmegen en Groningen) en – opvallend genoeg – in het district Noord.

Clubs zonder eerste elftal in de standaardklasse
Het gaat in deze categorie voornamelijk om clubs uit kleinere dorpen, die niet meer in staat zijn een representatief eerste elftal op de been te brengen. Ook zitten in deze categorie verschillende clubs uit grotere steden. Dat hoeven niet eens per definitie heel kleine clubs te zijn. Zo brengt het Amsterdamse TOS/Actief tien seniorenteams in de benen, maar speelt het niet in de standaardklasse.

Welke clubs staan op de kaart?
Het uitgangspunt is de competitie-indeling bij aanvang van het seizoen 2017-2018. Teams die zich nog voor de start van de competitie hebben teruggetrokken zijn niet opgenomen op de kaart. Clubs die zich tussentijds hebben teruggetrokken wel.

Foutje gezien? Meld het ons
Het samenstellen van deze kaart heeft de nodige inspanningen gekost.Uiteraard hebben wij ons best gedaan de informatie zo goed als mogelijk te verwerken, maar het kan altijd zijn dat er foutjes ingesloten zijn. We zouden het waarderen als jullie deze aan ons willen doorgeven via email@voetbalarchieven.nl of via twitter (@voetbalarchieve) of Facebook.

Klik op de kaart voor de uitgebreide versie

De Nederlandse voetbalpiramide door de jaren heen

Vanaf 1888 wordt in Nederland in competitieverband gespeeld. In die bijna 130 jaar is de competitiestructuur vrijwel voortdurend veranderd. Van kleine wijzigingen of uitbreidingen tot grote hervormingen. Alleen tussen 1974 en 1996 was het aantal aanpassingen beperkt.

In grote lijnen zijn zeven verschillende periodes te onderscheiden. Met deze periodes als leidraad staan hieronder de wijzigingen in de voetbalpiramide. Klik op de afbeeldingen voor een grotere versie.

Legenda:
Geel: Hoogste amateurniveau
Rood: Profcomeptities

1. Periode van ontwikkeling (1888-1917)
Een kleine dertig jaar duurt het voordat de basis van de piramide is voltooid. Begonnen eind jaren tachtig met één enkele afdeling tot een structuur bestaande uit drie niveau’s en een 1e klasse in vier regio’s die het hele land dekt in het seizoen 1916-1917.

1.1 – 1888-1893
In de eerste twee seizoenen van het (min of meer) georganiseerde voetbal is er precies één competitie, een eerste klasse met clubs uit Haarlem, Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Het is allemaal nog erg vrijblijvend en de competitie heeft ook nog een officieus karakter. In 1890 wordt voor het eerst een 2e klasse ingesteld, nog steeds met enkel westelijke clubs, plus Go Ahead uit Wageningen. Opmerkelijk: in de eerste twee jaren wordt die 2e klasse gespeeld volgens het knock out-principe.

   

1.2 – 1893-1896
In 1893 start de eerste competitie in Oost Nederland, met deelname van drie clubs. Die competitie krijgt de status van 2e klasse. In het westen gaat de groei verder en is er inmiddels ook een 3e klasse. Vanaf 1894 krijgt ook het noorden een eigen competitie, ook deze wordt ingeschaald als 2e klasse. In datzelfde jaar ontstaat in Amsterdam de eerste afdelingsbond, die regionale competities organiseert onder de vlag van de (K)NVB. Ze heten daarom ook wel erkende bonden. Tot ongeveer 1930 ontstaan vele afdelingsbonden (en velen verdwijnen ook weer of gaan op in grotere afdelingsbonden).  Ze organiseren alle competities die niet door de (K)NVB zelf worden georganiseerd. Dat betreft zowel competities van standaardteams als lagere en jeugdteams. Binnen sommige afdelingsbonden worden na verloop van tijd ook competities op zaterdagmiddag georganiseerd.

   

1.3 – 1896-1900 
De hoogste oostelijke klasse wordt in 1896 opgewaardeerd tot 1e klasse. Maar pas na het seizoen 1897-1898 spelen de kampioen van het westen (RAP) en oosten (Vitesse) om het landskampioenschap. Daarmee is RAP de eerste officiële landskampioen van Nederland. Daarvoor werd de kampioen van het westen als officieuze landskampioen aangemerkt. In het zuiden van Nederland duurt het langer voordat het voetbal zich organiseert, maar in 1896 is er ook in het zuiden voor het eerst een competitie. Er zijn daardoor nu in alle vier windstreken NVB-competities.

1.4 – 1900-1902
In 1900 wordt een 3e klasse Zuid aan de piramide toegevoegd. Een jaar later verdwijnt die weer en krijgen juist het oosten en noorden een 3e klasse.

 

1.5 – 1902-1904 
Tussen 1902 en 1904 wordt de hoogste klasse in het wetsen opgesplitst in een 1e klasse A en B. Dan spelen dus ook drie clubs om de landstitel, die overigens vooralsnog iedere keer naar een westelijke deelnemer gaat. In het seizoen 1903-1904 is er geen aparte zuidelijke afdeling, maar spelen deze clubs in een afdeling onder Oost.

  

1.6 – 1904-1906
De westelijke 1e klasse wordt weer samengevoegd tot één afdeling. In 1905 vervalt (voor slechts één seizoen) de 3e klasse Noord. In 1906 keert de 2e klasse Zuid ook weer in naam terug.

 

1.7 – 1909-1913
Onder de afdeling Zuid wordt een speciale Zeeuwse afdeling ingevoerd, om de reisafstanden voor de betreffende clubs te beperken. In 1911 krijgt Oost weer een 3e klasse en hetzelfde geldt een jaar later voor Zuid.

  

1.8 – 1913-1917
Vanaf 1913 komt er langzaam maar zeker eindelijk een landelijke dekking van 1e klassen. In dat jaar wordt de hoogste afdeling in Zuid eindelijk gepromoveerd tot 1e klasse in 1916 gevolgd door het noorden. Door het uitbreken van de 1e wereldoorlog is er in het seizoen 1914-1915 een noodcompetitie. Met name in het zuiden (waar enkele militaire clubs spelen in de 1e klasse) raakt de competitie ontregeld. Uiteindelijk spelen de kampioenen van West en Oost wel om de landstitel. In 1916 is Willem II de eerste niet -westelijke landskampioen.

  

In 1915 worden de eerste katholieke voetbalbonden opgericht, die hun eigen competities organiseren. Later komt er een landelijke overkoepelende organisatie: de RKF. Met name in het zuiden, maar ook in delen van Oost- en West-Nederland wordt de RKF een factor van belang. Naast de RKF zijn er buiten de NVB om, ook al sinds circa 1910 enkele kantoorvoetbalbonden actief, voornamelijk in de grote steden in het westen. Omdat veel kantoorbonden (vereniging in de NVF) naar verloop van tijd opgaan in de (K)NVB en klein in omvang zijn, zijn deze in dit overzicht buiten beschouwing gelaten.

  

2. Periode van groei (1917-1940)
Na de eerste wereldoorlog groeit voetbal pas echt uit tot een grote, brede volkssport. dat betekent ook dat de piramide wordt uitgebreid. Met name aan de onderkant groeit het aantal afdelingen, zodat er juist in deze periode de pramidevorm ook steeds meer gestalte krijgt. Daarnaast heeft de verzuiling steeds meer invloed op het voetballandschap. Naast de katholieke en kantoorbonden, komen er buiten de (K)NVB ook bonden voor protestanten en socialisten.

2.1 – 1917-1923
Na veel bestuurlijk gekonkel komt er in 1917 een tweede westelijke 1e klasse. De oude 1e klassers – bang voor verwatering van de kwaliteit – voorkomen echter wel dat de clubs gemixt worden, zodat de 1e klasse B wordt samengesteld uit de nieuw gepromoveerde clubs. Daarom wordt deze afdeling in de volksmond ook wel de margarine-afdeling genoemd. Twee jaar later wordt deze situatie toch weer ongedaan gemaakt en gaat de 1e klasse B verder als Overgangsklasse. Vanaf 1919 hebben alle vier districten afdelingen op 2e en 3e klasse-niveau.

  

2.2 – 1923-1926
De spliting van het district West komt er nu toch echt door en dit keer definitief. Het noordelijke deel wordt West I en het zuidelijke deel West II. Dat geldt alleen niet voor de 1e klasse, de clubs worden niet regionaal over de afdelingen verdeeld. Tegelijkertijd verdwijnt de overgangsklasse en komt er een vierde klasse bij in de westelijke districten en in Oost.

2.3 – 1926-1939
De structuur van de KNVB-competities blijft vanaf 1926 geruime tijd grotendeels ongewijzigd. Alleen verdwijnt tussen 1935 en 1937 tijdelijk de 3e klasse in Zuid. Buiten de KNVB zijn er wel veranderingen. In 1926 doet de NASB, de bond van de socialisten zijn intrede en in 1929 de CNVB, de protestants christelijke bond. De wedstrijden van die laatste worden uitsluitend op zaterdagmiddag gespeeld. Ook binnen de KNVB zijn clubs met een protestants christelijke achtergrond actief. Daarvoor hebben verschillende afdelingsbonden speciale zaterdagcompetities.

  

   

2.4 – 1939-1940
De afgekondigde mobilisatie in augustus 1939 maakt dat het seizoen 1939-1940 geldt als noodcompetitie. Met uitzondering van de 1e klasse worden de clubs voornamelijk regionaal ingedeeld en er is geen promotie en degradatie.

3. De KNVB als monopolist (1940-1954)
Gedwongen door de oorlogsomstandigheden vindt er in de zomer van 1940 een fusie plaats tussen de KNVB en de bonden van de verschillende zuilen (RKF, CNVB, NASB en NVF). De bestuurders realiseren zich dat het vormen van een eenheid nodig is en nemen het heft in eigen hand, voordat de bezetter er zich mee gaat bemoeien. De verschillende bloedgroepen hebben wel zo hun wensenlijstje. De katholieken hoeven niet op zondag voor 12 uur te spelen en de protestanten vererven het recht op niet op zondag te hoeven spelen. Een voorstel van de katholieken om ook bij de competitie-indelingen rekening te houden met de achtergrond van de clubs haalt het niet.

3.1 – 1940-1944
Gedurende de oorlogsjaren gaat het competitie tot het seizoen 1943-1944 gewoon door. Vanaf 1942 telt Zuid ook weer een 4e klasse. In het eerste seizoen worden alle CNVB-clubs nog ingedeeld op afdelingsniveau, maar in 1941-1942 is er voor het eerst een zaterdagcompetitie binnen KNVB-verband: een 4e klasse in West II.

   

3.2 – 1945-1950
Na een jaar zonder competitie, wordt in het najaar van 1945 de competitie weer opgepakt. Het aantal districten wordt opgetrokken naar zes, ook Zuid is nu gesplitst in twee delen. Door de instroom van een grote hoeveelheid katholieke RKF-clubs is Zuid flink gegroeid in omvang. Ook zijn nu alle afdelingen gelijk vorm gegeven met een 1e tot en met 4e klasse. Het aantal zaterdagafdelingen groeit ook. In 1945 wordt de hoogste afdeling ingeschaald als 3e klasse, terwijl ook West I en Oost inmiddels eigen afdelingen heeft. In 1947 voegt ook Noord zich daarbij en in 1949 wordt ook de hoogste klasse in west I als 3e klasse ingeschaald.

   

3.3 – 1950-1954
Na vijf seizoenen met zes 1e klassen te hebben gespeeld, wordt de hoogste afdeling vanaf 1950 weer teruggebracht, eerste naar vijf en vanaf 1951 naar vier afdelingen. Tegelijkertijd wordt de regionale indeling grotendeels losgelaten. Elke afdeling krijgt daarom een letter als toevoeging.

  

4. De start van het profvoetbal (1954-1971)
Rijkelijk laat stapt Nederland in 1954 over op het profvoetbal. Na een korte periode waarin naast betalingen in de 1e klasse van de KNVB ook profclubs actief zijn in een wilde profbond (NBVB) wordt in november 1954, als de strijdbijl tussen de partijen is begraven, gestart met vier 1e klassen die het betaalde voetbal vormen. Het duurt daarne enige tijd voor het het profvoetbal zijn vorm vindt.

4.1 – 1954-1956
Na de fusie tussen KNVB en KNVB wordt eind november 1954 de competitie opnieuw gestart met vier eerste klassen met 14 clubs. Na dat eerste seizoen plaatsen de beste teams zich voor de nieuw te vormen twee hoofdklassen. Het aantal clubs dat kiest voor profvoetbal blijft de eerste jaren groeien, waardoor en na dat eerste seizoen vijf profafdelingen zijn: twee hoofdklassen en drie 1e klassen. In het seizoen 1955-1956 hernoemt de hoogste amateurafdeling zich ook tot 1e klasse (bestaande uit drie afdelingen), waardoor er dat seizoen twee soorten 1e klassen zijn. In 1956 wordt ook voor het eerst gespeeld om het amateurkampioenschap. Hengelo pakt de eerste titel, maar zij kiezen, in tegenstelling tot veel andere clubs niet voor een profavontuur. Ook het zaterdagvoetbal blijft groeien. Vanaf 1955 is de 2e klasse het hoogste niveau.

   

4.2 – 1956-1960
Liefst 68 jaar na de start van het competitievoetbal in Nederland is er voor het eerst een landelijke topdivisie. Zo is het aantal afdelingen in de spits van de piramide in zes jaar tijd teruggebracht van zes naar één. Het aantal profclubs piekt in het seizoen 1956-1957 op tachtig, ingedeeld in een Eredivisie, twee Eerste Divisies en twee Tweede Divisies. Daarna blijkt dit aantal veel te hoog neemt het aantal clubs geleidelijk af door fusies, degradaties en vrijwillige terugkeer naar de amateurs.

   

4.3 – 1960-1963
In het seizoen 1960-1961 neemt het aantal profafdelingen voor het eerst af. De twee Tweede Divisies worden samengevoegd tot één. Twee jaar later wordt dat omgedraaid tot een logischer indeling met één Eerste Divisie en twee Tweede Divisies. De scheiding tussen prof- en amateurvoetbal wordt ondertussen steeds scherper. In 1962 is Xerxes de laatste club die gebruik maakt van het recht om als amateurkampioen op sportieve gronden te promoveren. Profs en amateurs worden echt verschillende werelden. In de top van het zondagvoetbal wordt de 1e klasse uitgebreid tot vier afdelingen in 1960 en een jaar later wordt de districtsindeling weer gehanteerd en zijn er zes 1e klassen. In het zaterdagvoetbal zijn er vanaf 1960 drie 2e klassen.

   

4.4 – 1963-1966
In de top van het zaterdagvoetbal wordt de strikte districtenscheiding in de hoogste klasse losgelaten. Vanaf 1963 is er een 2e klasse A, B en C. Een jaar later komt daar nog een afdeling bij.

   

4.5 – 1966 -1971
Vanaf medio jaren zestig zet een verdere professionalisering door. Nog altijd neemt het aantal profclubs af, maar de clubs die overblijven verlaten vaak de verenigingsstructuur en worden stichtingen. Zo verdwijnen door naamsveranderingen en fusies veel traditionele clubnamen uit het profvoetbal. De amateurtakken van die clubs gaan vaak verder als zelfstandige amateurvereniging. In het seizoen 1966-1967 zijn er nog drie profcompetities over. De Tweede Divisie bestaat dan uit 23 clubs, de grootste afdeling ooit in de Nederlandse voetbalgeschiedenis. Na afloop van het seizoen 1968-1969 spelen de zondag- en zaterdagkampioen voor het eerst om de algehele amateurtitel. Hoewel op zaterdag de 2e klasse dan nog het hoogste niveau is, worden daarmee beide piramides feitelijk gelijkgeschakeld. Vanaf 1970 helemaal als er twee 1e klassen worden gevormd op zaterdag.

   

5. De harde scheiding tussen profs en amateurs (1971-1996)
De scheiding tussen profs en amateurs die vanaf begin jaren zestig feitelijk al bestond wordt in 1971 geformaliseerd. Door een forse sanering wordt het aantal profclubs verder teruggebracht en de Tweede Divisie verdwijnt. De amateurkampioen heeft niet meer automatisch het recht om te promoveren. Vanaf de jaren tachtig treden wel weer mondjesmaat nieuwe profclubs toe, maar niet meer op basis van sportieve promotie.

5.1 – 1971-1974
Na de grote sanering van 1971 zijn er aanvankelijk nog 39 profclubs over, verdeeld over de Eredivisie (18) en de Eerste Divisie (21). Bovendien wordt de poort tussen de Eerste Divisie en de top van de amateurs op slot gezet. De amateurkampioen kan niet meer promoveren als zij dat zou willen.

5.2 – 1974-1996
De voetbalpiramide lijkt haar vorm te hebben gevonden. Tussen 1974 en 1996 zijn er nog maar twee wijzigingen. In 1974 wordt op zondag de hoofdklasse ingevoerd boven de 1e klasse, het aantal klassen in de top van de zondagpiramide gaat daardoor van zes naar drie. In 1983 wordt het aantal 1e klassen op zaterdag uitgebreid van twee naar drie. Door de invoering van de hoofdklasse zit er qua naamgeving wel weer een verschil tussen de hoogste afdelingen op zaterdag en zondag. Met de terugkeer van RBC (één van de slachtoffers van de sanering in 1971) in het profvoetbal in 1983 is na jaren van teruggang het aantal profclubs weer uitgebreid. Later volgen nog meer clubs, waarvan RKC het meest succes zal worden.

   

6. Alles onder de vlag van de KNVB (1996-2010)
In 1996 gaan alle regionale afdelingsbonden op in de KNVB. Daardoor komen er niveaulagen bij onder de 4e klasse. Het verschil per district en wedstrijddag hoeveel. Het aantal districten neemt aanvankelijk ook toe tot negen. Later worden de zes aloude districten weer in ere hersteld.

6.1 – 1996-2001
Bij de samenvoeging van de KNVB en de afdelingsbonden wordt ook het inmiddels achterhaalde papieren niveauverschil tussen zaterdag- en zondagvoetbal geschrapt. De 1e klasse op zaterdag heeft vanaf nu ook hoofdklasse en alle niveau’s daaronder schuiven daardoor feitelijk eentje door: de 2e klasse wordt 1e klasse, enzovoort. Met name het westelijke district wordt flink versnipperd. Vanaf 1996 is er vier westelijke districten en ook het district Midden komt voor een deel voort uit het oude West I. De piramide moet opnieuw vorm krijgen. In enkele districten gaat het niveau tot de 8e klasse, maar de opbouw kent een spitse top, een brede tussenlaag (4e klasse), maar daaronder veel versnippering.

   

6.2 – 2001-2010
De oude structuur met zes districten keert terug. En dat komt ook de overzichtelijkheid en de piramidevorm ten goede. Ieder district heeft daardoor één eerste klasse (zes op zondag en vijf op zaterdag vanwege het zaterdagvrije Zuid II). Op een paar 7e klassen na (in West I op zondag en Noord op zaterdag) lopen de piramdes in alle districten tot de 4e, 5e of 6e klasse.

  

   

7. Moeizame  pogingen tot integratie (2010-2017)
Na jarenlange discussies wordt in 2010 de Topklasse ingevoerd, een landelijke afdeling op zowel zaterdag als zondag. Eén van de doelen is sportieve promotie en degradatie op gang te brengen. Daar komt echter nauwelijks iets van terecht, omdat de amateurclubs vinden dat er veel te grote risico’s kleven aan promotie. Met name zaterdagclubs vrezen bovendien hun  karakter te verliezen en blijven zeer gehecht aan de zaterdagmiddag als speeldag. Vooralsnog wil het daarom niet vlotten met de gehoopte doorstroming.

7.1 – 2010-2013
Al rond 1980 wordt er gesproken over wat uiteindelijk de Topklasse zou worden, maar pas in 2010 is het zo ver. Dertig hoofdklassers en twee degradanten uit de Eerste Divisie vormen de topklasse. Eén club heeft het recht te promoveren. Uiteindelijk degradeert er slechts één club uit het profvoetbal (FC Oss), omdat Haarlem begin 2010 failliet gaat en FC Oss promoveert als kampioen van de zondagtopklasse ook weer meteen, omdat zaterdagkampioen IJsselmeervogels geen trek heeft in een profavontuur. Zo blijft het de jaren daarna gaan, totdat Achilles’29 in 2013 toehapt, op basis van minder strenge eisen. De KNVB heeft namelijk een probleem doordat na Haarlem ook RBC, AGOVV en Veendam failliet gaan, waardoor de Eerste Divisie leeg loopt.

7.2 – 2013-2016
Een splijtzwam in het topvoetbal is de toetreding van beloftenteams in de Eerste Divisie. Vanaf 2013 doen Jong Ajax, Jong PSV en Jong FC Twente mee in de Eerste Divisie, wat vooral veel klachten oplevert over competitievervalsing (de beloftenteams spelen veel in wisselende samenstellingen) en dramatische publieke belangstelling. Ondertussen is de diepte van de piramide aan het afnemen. De oorzaken daarvoor zijn tweeledig. Nadat vanaf 2010 al  hogere amateurafdelingen (tot en met de 2e klasse) zijn uitgebreid van 12 naar 14 teams geldt dat vanaf 2015-2016 voor alle amateurafdelingen. Tegelijkertijd neemt het aantal teams af door fusies en doordat er meer clubs verdwijnen dan bijkomen. Hierdoor neemt het aantal afdelingen af. Ook is er in bepaalde regio’s een trend waarneembaar van clubs die de zondag inruilen voor de zaterdag als speeldag. Dat proces is al enkele decennia gaande, maar neemt in bepaalde regio’s de vorm van een domino-effect aan. In West II neemt het aantal standaardteams op zondag steeds verder af en zijn er nog amper teams om een 4e klasse mee te vullen.

   

7.3 – 2016-2018
In een poging de doorstroom tussen prof- en amateurvoetbal alsnog op gang te brengen volgt er een nieuwe aanpassing van de piramide. Boven de Topklasse wordt de Tweede Divisie (her)ingevoerd met clubs uit het zaterdag- en zondagvoetbal. Het is de eerste gemengde afdeling. De topklassen worden hernoemd tot Derde Divisie en het aantal hoofdklassen wordt ingekrompen tot twee per speeldag. Tegelijkertijd worden ook in deze divisies beloftenteams van profclubs toegelaten. De eerste promovendus vanuit de Tweede Divisie is Jong AZ, maar daar blijft het voorlopig bij. Vanwege alle kritiek van met name de amateurs gaat de KNVB terug naar de “tekentafel”. De verplichte promotie is daarmee voorlopig ook opgeschort. Het is dus een kwestie van tijd voordat onze voetbalpiramide opnieuw op de schop gaat.

 

Terreinen en stadions (1888-2017)

Op onderstaande kaart zijn alle terreinen en stadions terug te vinden, die tussen 1888 en nu als vaste speelplek zijn gebruikt door de clubs in de 1e klasse (1888-1954) en het profvoetbal (vanaf 1954) spelen of hebben gespeeld. Van de openbare parken en terreinen zonder tribunes in de 19e eeuw tot de hypermoderne, comfortabele allseaters van nu.

In het overzicht zijn enkel terreinen meegenomen die als vaste speellocatie hebben gediend (in enkele gevallen afgewisseld met een ander terrein). Dat betekent dat incidentele of tijdelijke uitvalsbases niet zijn opgenomen op de kaart. Dat geldt onder meer voor de rondreizende circussen die de profclubs Rotterdam (dat zelfs thuiswedstrijden speelde in het Drentse Veenoord) en Amsterdam waren en ook voor bijvoorbeeld een club als Dordrecht die in de jaargang 1917-1918 de hele regio doorreisde, omdat het zelf niet over een geschikt terrein beschikte.

Bij ieder terrein op de kaart is een link opgenomen met meer informatie over het betreffende terrein. Het totale overzicht van stadions en terreinen is te vinden op deze lijst. In de laatste kolom in dit overzicht is aangegeven of het terrein nog in gebruik is als voetbalterrein (***), of het terrein nog wel in gebruik is, maar niet meer als voetbalterrein (**), of het terrein niet meer in gebruik is, maar dat er nog wel zichtbare elementen aanwezig zijn (*), of dat het terrein spoorloos verdwenen is (-).

Bij de rubricering op plaatsnaam in het overzicht is uit oogpunt van overzichtelijkheid uitgegaan van de huidige situatie. Verschillende terreinen lagen in de periode dat ze werden bespeeld in een andere gemeente (onder meer in Amsterdam lagen veel velden voor de gemeentelijke herindeling van 1921 in de gemeentes Watergraafsmeer, Sloten en Buiksloot), maar deze zijn toch onder de huidige plaatsnaam verantwoord. Alleen als een terrein ten tijde van het gebruik duidelijk in een andere plaats lag (o.a. Chevremont, Princenhage) is het terrein onder deze plaatsnaam opgenomen.

Voor het verzamelen van de gegevens is gebruik gemaakt van de kranten- en tijdschriftenarchieven op Delpher, vele jubileumboeken van clubs, andere boeken en tientallen websites van clubs en sites over (sport)historie. Verder bleek het fenomenale boek “Het Stadioncomplex” van Ferry Reurink weer een onmisbare en zeer dankbare bron van informatie. Daarnaast gaat mijn dank uit aan Ron de Wit en Jo Haen (www.vriendenvanwatergraafsmeer.nl), Bas Kammenga (Groningen), Jan Schuil (Velocitas Groningen) en Peter van Santen (UVV) voor het helpen zoeken en/of verifiëren van informatie. Ongetwijfeld bevat het overzicht nog hiaten, onvolledigheden of wellicht zelfs fouten. Wij houden ons van harte aanbevolen voor aanvullingen en correcties. Mail deze naar rene@voetbalarchieven.nl.

Amateurkampioenen

In mei 2016 is Excelsior Maassluis de laatste algeheel amateurkampioen na een overwinning op FC Lienden. Vanaf 2016-2017 verdwijnt het glazen tussenschot tussen het prof- en amateurvoetbal en daarmee is er dus ook geen algeheel amateurkampioen meer.

Tussen 1969 en 2016 is er een jaarlijkse strijd tussen de kampioen van de zaterdag- en zondagamateurs om uit te maken wie zich algeheel amateurkampioen mag noemen. Tot dat moment is de kampioen van de zondagamateurs (sinds 1956, het tweede seizoen na de invoering van het profvoetbal) automatisch de amateurkampioen.

Het zaterdagvoetbal wordt lange tijd niet op gelijk hoogte ingeschaald met het zondagvoetbal. In 1941 (na de fusie van de KNVB met onder andere de protestants Christelijke NCVB) zijn er in KNVB-verband enkel twee vierde klassen op zaterdag. Gaandeweg wordt de zaterdagtak echter groter en sterker en in 1969 mag zaterdagkampioen VVOG (de hoogste zaterdagcompetities zijn dan 2e klassers) voor het eerst de degens kruisen met zondagkampioen Middelburg. Hoewel de animo bij de zondagtak aanvankelijk niet al te groot is voor deze duels, blijkt al snel dat er geen enkele reden is het niveau van het zaterdagvoetbal te onderschatten. In de eerste tien edities trekt de zaterdagkampioen acht keer aan het langste eind. Misschien deels doordat de zondagkampioen de wedstrijden ervaren als een verplicht nummer, maar dat is maar een deel van de verklaring van de overmacht van de zaterdag.

In de loop van de jaren zeventig groeit de status van de titelstrijd en het wordt gaandeweg het echte toetje van het amateurvoetbalseizoen. Waarbij er vaak sprake is weinig niveauverschil en een spannende strijd. En met botsende speelstijlen: de strijd en teamgeest van het zaterdagvoetbal versus de technisch begaafdere zondagteams. In recente jaren zijn deze verschillen gesleten, nu spelers ook in de top van het amateurvoetbal steeds vaker en makkelijker van club (en daarmee ook van speeldag) wisselen en het met name de bolwerken in het zaterdagvoetbal zijn, waar spelers de hoogste vergoedingen kunnen opstrijken.

Sinds de invoering van de topklasse in 2010 is er geen kampioenscompetitie meer nodig om de kampioen per speeldag vast te stellen. De kampioen van de topklasse is automatisch zaterdag- of zondagkampioen. Met de komst van de Tweede Divisie (met daarin zaterdag- en zondagclubs en verplichte promotie naar de Eerste Divisie) is de amateurtitelstrijd definitief verleden tijd.

Overzichten
Onderstaand een historisch totaalbeeld van de strijd om de amateurtitel in vier overzichten:
1. Alle wedstrijden die zijn gespeeld tussen de zaterdag- en de zondagkampioen (1969-2016)
2.  Alle eindstanden van de strijd om de zondagtitel (1956-2010)
3. Alle eindstanden van de strijd om de zaterdagtitel (1942-2010)
4. De “medaillespiegel” van de amateurkampioenschappen

Alle wedstrijden om de algehele amateurtitel

17/08/1969MiddelburgVVOG2-13,7000-1 Hoeve (pen), 1-1 Hendrikse, 2-1 Hendrikse (pen)
24/08/1969VVOG ***Middelburg1-04,5001-0 Hoeve
19/08/1970SHOSneek1-22,3000-1 Gerrit Abma (pen), 1-1 De Groot, 1-2 Westerhof
25/08/1970SneekSHO3-12,5000-1 Van Bennekom, 1-1 Anno Abma, 2-1 Gerrit Abma, 3-1 Veluwenkamp
14/08/1971CaesarZwart Wit'281-12,0000-1 Ter Mors, 1-1 Rutten
21/08/1971Zwart Wit'28Caesar2-05,5001-0 Viergever, 2-0 Steur
03/06/1972Zwart Wit'28Sparta'250-16,0000-1 Verhappen
10/06/1972Sparta'25Zwart Wit'282-15,0000-1 Steur, 1-1 Van der Palen, 2-1 Vaessen
23/06/1973NoordwijkRBC3-24,5001-0 Duindam, 2-0 en 3-0 Spaanderman, 3-1 Perdaems, 3-2 Van den Boom
27/06/1973RBCNoordwijk3-16,0001-0 Verstraaten, 1-1 Broering, 2-1 Nouwens, 3-1 Van den Boom
09/08/1973NoordwijkRBC2-17,0001-0 Bogers, 2-0 Broering, 2-1 Brouwers
01/06/1974ElinkwijkHuizen0-23,5000-1 Honing, 0-2 Van Meetelen
08/06/1974HuizenElinkwijk1-15,0000-1 Van den Ham, 1-1 Honing
07/06/1975EmmenSpijkenisse2-44,5001-0 Doek, 1-1 Janse, 1-2 Barendrecht, 2-2 Horstman, 2-3 Barendrecht,
2-4 Koopman
14/06/1975SpijkenisseEmmen1-06,0001-0 Van Zanten
19/06/1976LimburgiaIJsselmeervogels1-13,5001-0 Van Wijk, 1-1 Jaan de Graaf
26/06/1976IJsselmeervogels ***Limburgia2-25,5000-1 Deswijzen, 0-2 Heemskerk, 1-2 Senden (e.d.), 2-2 Jaan de Graaf
18/06/1977IJsselmeervogelsRheden1-04,5001-0 Jaan de Graaf
25/06/1977RhedenIJsselmeervogels1-21-0 Zweers (pen), 1-1 Jaan de Graaf, 1-2 Zwaan
10/06/1978HoogeveenACV0-15,0000-1 Soumeru
17/06/1978ACVHoogeveen2-04,0001-0 Schipper, 2-0 Veneboer
27/06/1979ROHDA RaalteDOVO3-14,0001-0 Oosterwijk, 1-1 Veenendaal, 2-1 Leushuis, 3-1 Van Gurchom
30/06/1979DOVOROHDA Raalte1-25,0000-1 Berends, 1-1 Wormgoor, 1-2 Marsman (pen)
07/06/1980NoordwijkXerxes3-23,0001-0 Gerlof, 2-0 Manuputty, 3-0 Boot, 3-1 Strik, 3-2 Rijsdijjk
14/06/1980XerxesNoordwijk2-13,5001-0 Hazenbroek, 2-0 Rijsdijk, 2-1 Broning
16/06/1980NoordwijkXerxes3-24,5000-1 Huigen, 0-2 Van der Spek, 1-2 Bogers, 2-2 Boot, 3-2 Van Dijk
20/06/1981RKCDOS Kampen5-24,5001-0 Wisse, 2-0, 3-0 en 4-0 Van den Bosch, 4-1 Diender, 4-2 Van der Weerd,
5-2 Timmermans
27/06/1981DOS KampenRKC4-15,0001-0 Selle, 1-1 Timmermans, 2-1 Nieuwenhuis, 3-1 Mulder, 4-1 Selle
30/06/1981RKCDOS Kampen5-14,0001-0 Van Gelder, 2-0 Van de Wiel, 3-0 Van Gelder, 4-0 Van de Wiel,
5-0 Van Gelder, 5-1 Selle
19/06/1982IJsselmeervogelsRKC1-13,0000-1 Van den Bosch, 1-1 H. de Graaf
26/06/1982RKCIJsselmeervogels4-47,0001-0 en 2-0 Van Gelder, 2-1 P. de Graaf, 2-2 J. de Graaf, 3-2 Van Gelder,
4-2 Brands, 4-3 Muijs, 4-4 J. de Graaf
30/06/1982RKC **IJsselmeervogels3-25,0000-1 Muijs, 1-1 Van den Bosch, 1-2 H. de Graaf (pen),
2-2 en 3-2 Van den Bosch
18/06/1983IJsselmeervogelsDHC3-24,0001-0 H. de Graaf, 1-1 Boting, 2-1 H. de Graaf, 3-1 Koelewijn, 3-2 Van Buuren
22/06/1983DHCIJsselmeervogels2-212,5001-0 Van Buuren, 1-1 H. de Graaf (pen), 2-1 Wolff, 2-2 Bettink
19/06/1985DHCSpakenburg2-25,5000-1 Van Dijk, 0-2 Juis (pen), 1-2 Wolff, 2-2 Hoogenboom
22/06/1985SpakenburgDHC1-05,5001-0 Van de Groep (pen)
18/06/1986ACVTOP2-01,7501-0 en 2-0 Pitstra
21/06/1986TOPACV2-24,0001-0 Van Lith, 2-0 Aafting, 2-1 Pitstra, 2-2 Kenter
13/06/1987GeldropACV1-02,2001-0 Heijster
20/06/1987ACVGeldrop0-23,0000-1 Scheepers, 0-2 Van Leenders
16/06/1988DOS KampenDe Treffers1-12,3001-0 Koers, 1-1 Wijnhoven
23/06/1988De TreffersDOS Kampen1-12,2000-1 Mulder, 1-1 Hommeles
25/06/1988DOS KampenDe Treffers2-11,5001-0 Nieuwenhuis, 1-1 Bergers, 2-1 Koers
17/06/1989RCHHeerjansdam3-02,2001-0 Sion, 2-0 Spruyt, 3-0 W. Otte
24/06/1989HeerjansdamRCH4-22,5001-0 Van der Weijde, 1-1 De Keyzer, 2-1 Van der Putte, 2-2 E. Otte,
3-2 Van der Weijde, 4-2 Van Buren
09/06/1990Rijnsburgse BoysGeldrop1-42,2000-1 en 0-2 Venetiaan, 0-3 Notten, 0-4 Boelaars, 1-4 Vonk
16/06/1990GeldropRijnsburgse Boys4-32,0001-0 Kooiman, 2-0 Boelaars, 2-1 Carli, 2-2 en 2-3 Vonk, 3-3 Boelaars,
4-3 Heyster
15/06/1991De TreffersQuick Boys5-15,5001-0 Waterink, 2-0 Janssen, 2-1 Kanbier, 3-1 Bergers, 4-1 Janssen,
5-1 Waterink
22/06/1991Quick BoysDe Treffers3-45,0000-1 Hendriks, 0-2 Kuijpers, 1-2 Otte (pen), 2-2 Aandewiel,
2-3 en 2-4 Meijers, 3-4 Schaap
13/06/1992Quick BoysRheden2-17,0001-0 F. van Duijn, 1-1 Talan, 2-1 Otte
20/06/1992RhedenQuick Boys0-06,000
12/06/1993HollandKatwijk1-13,5001-0 Wahl, 1-1 Kraayenoord
19/06/1993KatwijkHolland7-25,0001-0 Verghoogt, 2-0 en 3-0 Zwaan, 3-1 Van Hanegem, 4-1 Zwaan,
5-1 en 6-1 Kraayenoord, 7-1 De Ridder, 7-2 Testa la Muta
18/06/1994KatwijkStevo2-03,5001-0 en 2-0 De Ridder
25/06/1994StevoKatwijk3-25,0000-1 en 0-2 (pen) De Ridder, 1-2, 2-2 en 3-2 Masselink
17/06/1995HollandIJsselmeervogels1-13,5000-1 Dennis Bos, 1-1 Testa la Muta (pen)
24/06/1995IJsselmeervogelsHolland2-11-0 Gijs Bos, 1-1 Testa la Muta, 2-1 Van der Nooij
22/06/1996ScheveningenBaronie2-02,0001-0 Polak, 2-0 Danen
29/06/1996BaronieScheveningen2-10-1 Van Nieuwkerk, 1-1 en 2-1 (pen) Baardemans
21/06/1997VVOGBaronie2-33,5000-1 Koeman, 1-1 De Haan, 1-2 Van Galen, 2-2 Van der Zee, 2-3 Koeman
28/06/1997BaronieVVOG1-05,0001-0 Koeman
20/06/1998De TreffersIJsselmeervogels0-0
27/06/1998IJsselmeervogelsDe Treffers **1-45,0001-0 Dennis Bos, 1-1 Zuidwijk, 1-2 en 1-3 Schreur, 1-4 Neijenhuis
19/06/1999HSC'21IJsselmeervogels2-23,5001-0 Gielink, 1-1 Beukers (pen), 2-1 Nijhuis, 2-2 Beukers (pen)
26/06/1999IJsselmeervogelsHSC'21 **3-46,5001-0 Beukers, 1-1 Sepp, 2-1 Dennis Bos, 2-2 Sepp (pen), 2-3 Nijhuis,
3-3 Huijgen, 3-4 Charnotski
10/06/2000KatwijkAchilles 18942-13,5001-0 De Ridder, 2-0 Hajji, 2-1 Mulder
17/06/2000Achilles 1894Katwijk2-33,5000-1 Hajji, 0-2 De Ridder, 1-2 Heuvel (pen), 1-3 Hajji, 2-3 Van der Ploeg
16/06/2001FC LisseBaronie0-20-1 (pen) en 0-2 Bierstekers
23/06/2001BaronieFC Lisse4-13,5001-0 en 2-0 Eikelenboom, 3-0 Santegoeds, 3-1 Luxemburg, 4-1 Santegoeds
15/06/2002HuizenAGOVV1-11-0 Gootjes, 1-1 Janssen
22/06/2002AGOVVHuizen2-13,5001-0 Janssen, 2-0 Krüzen, 2-1 Gootjes
07/06/2003TürkiyemsporHuizen0-32,0000-1 Bergwijn (e.d.), 0-2 Kemper, 0-3 Opschoor
14/06/2003HuizenTürkiyemspor1-13,0000-1 Ilguy, 1-1 Van Toor
05/06/2004Quick BoysHSC'213-35,5001-0 en 2-0 Torken, 2-1 en 2-2 Looms, 2-3 Sepp (pen), 3-3 Van Fruchten
12/06/2004HSC'21Quick Boys**2-44,8001-0 Dikken, 1-1 Guijt, 1-2 Torken, 2-2 Ten Thije, 2-3 en 2-4 Bak
04/06/2005ArgonASWH2-22,5000-1 Van Lare, 1-1 Kahraman, 1-2 Van Kleef, 2-2 Haveman
11/06/2005ASWH **Argon3-23,5001-0 Van Kleef, 1-2 en 1-2 Kahraman, 2-2 Van Ommeren,
3-2 Verhoeven (pen)
17/06/2006IJsselmeervogelsTürkiyemspor1-23,0000-1 Simons, 1-1 Steinraht (pen), 1-2 Simons
24/06/2006TürkiyemsporIJsselmeervogels0-32,0000-1 De Graaf, 0-2 Kemper, 0-3 Steinraht
09/06/2007IJsselmeervogelsArgon1-14,0001-0 Jeffrey Winter, 1-1 Lokken
16/06/2007Argon **IJsselmeervogels4-33,5000-1 Kevin Winter, 1-1 Matusiwa, 2-1 Veltmeijer, 2-2 kemper, 2-3 Opschoor,
3-3 Matusiwa, 4-3 Kahraman
14/06/2008FC LisseHollandia2-33,0000-1 Van Dijk, 1-1 Vermeulen, 1-2 Overtoom, 2-2 Van der Laan (pen),
2-3 Overtoom
21/06/2008HollandiaFC Lisse1-33,0000-1 Aksoy, 0-2 Stolp, 1-2 Reuser, 1-3 Van der Laan (pen)
13/06/2009Rijnsburgse BoysWKE1-04,2501-0 Freke
20/06/2009WKE ***Rijnsburgse Boys4-34,0000-1 Freke, 0-2 Mooibroek (e.d.), 1-2 Weerman, 2-2 Hoogeveen,
3-2 Hooiveld, 4-2 Weerman, 4-3 Van der Vijver
12/06/2010GemertIJsselmeervogels0-13,7500-1 Kevin Winter
19/06/2010IJsselmeervogelsGemert4-04,0001-0 Van Hoof, 2-0 en 3-0 Jeffrey Winter, 4-0 Bronkhorst
21/05/2011FC OssIJsselmeervogels0-22,0000-1 Krimp, 0-2 Peters
28/05/2011IJsselmeervogelsFC Oss2-03,0001-0 Keizer 9e.d.), 2-0 Steinraht
19/05/2012Achilles'29Spakenburg3-02,5001-0 Hendriks, 2-0 Hol, 3-0 Paau
26/05/2012SpakenburgAchilles'290-22,5000-1 Hendriks, 0-2 Hol
18/05/2013KatwijkAchilles'290-03,500
25/05/2013Achilles'29Katwijk0-34,0000-1 Sahadewsing, 0-2 Jongeneelen, 0-3 Van Oijen
31/05/2014SpakenburgAFC4-13,0001-0 Tol, 2-0 Dekkers, 2-1 E. Patrick (pen), 3-1 De Loor, 4-1 Buijtenhuis
07/06/2014AFCSpakenburg3-23,0001-0 De Haer, 1-1 Amerzgiou, 2-1 E. Patrick, 2-2 De Loor, 3-2 Jens
23/05/2015Kozakken BoysFC Lienden0-11,6000-1 Loukili
30/05/2015FC LiendenKozakken Boys2-02,1001-0 Uiterloo, 2-0 Loukili
21/05/2016FC LiendenExcelsior Maassluis0-21,0000-1 Berkhout, 0-2 Kruithof
28/05/2016Excelsior MaassluisFC Lienden2-32,5000-1 Wiafe, 1-1 Kruithof (pen), 1-2 Ajiach, 1-3 Bendadi,
2-3 Mendes Moreira

Opmerking:
In 1984 was er geen directe wedstrijd om de landstitel. De afdelingskampioenen speelden eerst – zoals gebruikelijk – een halve competitie onderling, waarna de halve competitie werd gecompleteerd. Zo kon het gebeuren dat Elinkwijk zondagkampioen werd (zie overzicht hieronder), maar Geldrop algeheel amateurkampioen. De eindstand van de complete competitie was als volgt:

Alle eindstanden van de strijd om de zondagtitel

1955-1956
1Hengelo5311797
2RFC521251210
3VC Vlissingen41032711
1956-1957
1Maurits42115106
2Velox420241010
3Be Quick (Zutphen)41123812
1957-1958
1Velox43016145
2Alliance42115910
3Quick (Nijmegen)40131614
1958-1959
1Gouda42115108
2SC Irene4202475
3ESCA41123913
1959-1960
1Gouda53117106
2Quick (Nijmegen)52125118
3Wilhelmina'084103229
1960-1961
1Xerxes8521121510
2SC Emma8422101911
3Koninklijke HFC621351112
4Velocitas (Groningen)60151618
1961-1962
1Xerxes10622142216
2JOS10532131913
3Standaard10442122425
4VC Vlissingen10424102724
5Quick (Nijmegen)1022662026
6Velocitas (Groningen)1021751725
1962-1963
1De Valk11623142619
2Neptunia11443121010
3Quick (Nijmegen)10424102119
4Wilhelmina'081033491813
5Unitas1041591021
6AFC1032581822
1963-1964
1CVV1091019317
2Quick'2010613131618
3Chevremont10514112321
4WVV10434112420
5VC Vlissingen1012741227
6Purmersteijn1002821225
1964-1965
1RIOS'3110721162413
2JOS1053213179
3Helmond10523122217
4Papendrecht1033491420
5Emmen1023571721
6ESCA/VC1003731226
1965-1966
Groep A
1Quick'2043107107
2Emmen4112399
3JOS4022247
Groep B
1Middelburg4310794
2Chevremont4211532
3UVS4004039
Finale
1Middelburg2110330
2Quick'202011103
1966-1967
Groep A
1AFC4310784
2Sneek4202488
3Unitas4013148
Groep B
1Middelburg4211565
2Minor4202479
3Rheden4112365
Finale
1Middelburg2200441
2AFC2002014
1967-1968
1DCG11731172614
2UVS11632152711
3Emmen1041591513
4Middelburg1041591424
5Rheden1040681323
6Almania1012741222
1968-1969
Groep A
1SC Enschede4310782
2AFC4211555
3Drachten4004039
Groep B
1Middelburg4211553
2RFC Roermond4202456
3De Musschen4112345
Finale
1Middelburg2110330
2SC Enschede2011103
1969-1970
1Sneek54109125
2Uithoorn53117167
3Sanderbout521251212
4De Treffers4121461
5TSC50232510
6Papendrecht40131212
1970-1971
1Caesar5311763
2SDW5302675
3Drachten5221697
4Be Quick (Zutphen)5212578
5RVC5203486
6DESK51042311
1971-1972
1Sparta'255230764
2Elinkwijk5302698
3Leeuwarden5131544
4Xerxes5131555
5Ede51224109
6Caesar50323610
1972-1973
1RBC5410992
2Elinkwijk5131567
3Roodenburg5131567
4Veritas5131568
5Eilermark5122455
6CEC5023203
1973-1974
1Elinkwijk5410961
2Limburgia5320893
3RBC52125107
4Germanicus5032326
5Hermes DVS5113339
6Quick (Nijmegen)5023248
1974-1975
1Emmen4130575
2RBC4121456
3Rood Wit (Amsterdam)4031356
1975-1976
1Limburgia4220685
2CVV4121486
3Germanicus4103238
1976-1977
1Rheden4211532
2DWV4121411
3BVV4112323
1977-1978
1Hoogeveen4211545
2VUC4121431
3Geldrop4112356
1978-1979
1ROHDA Raalte2110341
2EHC2110321
3VUC2002004
1979-1980
1Xerxes4211556
2ROHDA Raalte4202454
3Caesar4112344
1980-1981
1RKC4400893
2De Treffers4103224
3DHC4103259
1981-1982
1RKC43016107
2ROHDA Raalte4202496
3Elinkwijk41032511
1982-1983
1DHC4220685
2Geldrop4121497
3Achilles'294022249
1983-1984
1Elinkwijk2200493
2Geldrop2101274
6Zwolsche Boys20020312
1984-1985
1DHC43016107
2Rheden4211595
3EHC40131310
1985-1986
1TOP5311786
2De Treffers5212577
3Unitas4022246
1986-1987
1Geldrop44008104
2DWV4112355
3Rheden4012139
1987-1988
1De Treffers4130576
2Elinkwijk4121465
3TOP4112379
1988-1989
1RCH33006105
2HSC'213102256
3Venray4103259
1989-1990
1Geldrop4310771
2Elinkwijk4112368
3De Treffers4103259
1990-1991
1De Treffers4211587
2Elinkwijk4121444
3TOP4112345
1991-1992
1Rheden4220685
2RCH4121494
3Halsteren40222614
1992-1993
1Holland43016106
2Quick'204202479
3Geldrop4103279
1993-1994
1Stevo4220697
2Meerssen4211554
3Tonegido40131512
1994-1995
1Holland43016122
2Baronie4112326
3Appingedam41123410
1995-1996
1Baronie2110454
2SC Feyenoord2020233
3Appingedam2011134
1996-1997
1Baronie4211786
2HSC'2142026107
3AFC'3441124712
1997-1998
1De Treffers4211744
2Hollandia4121521
3Gemert4112445
1998-1999
1HSC'214301995
2Argon4211787
3UDI'194013149
1999-2000
1Achilles 18944220853
2UDI'194130654
3Hollandia4112414
2000-2001
1Baronie431010125
2JVC Cuijk4202689
3HSC'2140131511
2001-2002
1AGOVV431010123
2UDI'1941124410
3Hollandia4022236
2002-2003
1Türkiyemspor4220874
2HSC'214130676
3Meerssen40131610
2003-2004
1HSC'214301985
2Türkiyemspor4202677
3Baronie4103347
2004-2005
1Argon4301952
2De Treffers4301964
3Schijndel4004038
2005-2006
1Türkiyemspor42117118
2Achilles'294211775
3Schijndel41033611
2006-2007
1Argon43019115
2JVC Cuijk42117106
3WKE40131414
2007-2008
1Hollandia4301972
2Achilles'294202675
3Deurne41033310
2008-2009
1WKE4211774
2Westlandia4121537
3Baronie4112465
2009-2010
1Gemert4220863
2De Treffers4121587
3AFC4022226

Opmerking:
Tussen1955 en 1974 was de 1e klasse het hoogste amateurniveau. Tussen 1974 en 2010 de hoofdklasse. Vanaf 2010 de topklasse. Kampioenen van de topklasse zijn achtereenvolgens FC Oss (2011), Achilles’29 (2012 en 2013), AFC (2014) en FC Lienden (2015 en 2016).

Alle eindstanden van de strijd om de zaterdagtitel

1941-1942 (2)
Quick Boys
Excelsior Pernis
1942-1943
1Oranje Wit2200442
2Semper Altius2002024
1943-1944
1Excelsior Pernis32014106
2Quick Boys31022610
1945-1946
1Quick Boys651011326
2Excelsior Pernis623171413
3CSVD620441325
4Oranje Wit60242722
1946-1947 (3)
1Quick Boys
1947-1948
1Quick Boys
1948-1949
1Quick Boys
1949-1950
1Huizen3201456
2Quick Boys3102265
1950-1951
1Huizen4310772
2Sparta (Enschede)41123910
3Quick Boys40222711
1951-1952
1Spakenburg6501102113
2Sparta (Enschede)621351618
3NSVV621351518
4Zwaluwen (Vlaardingen)620441417
1952-1953
1Quick Boys660012219
2NSVV630361516
3DES (Nijverdal)62044915
4Huizen610521217
1953-1954
1IJsselmeervogels64119174
2SC Genemuiden632181110
3NSVV621351018
4Monster60242819
1954-1955
1IJsselmeervogels971115359
2Quick Boys953113268
3SC Genemuiden841391617
4Hoogvliet81254916
5Blauw Wit'3480171642
1955-1956
1IJsselmeervogels8701142810
2Quick Boys8503102317
3SC Genemuiden840482520
4ARC840482621
5Harkemase Boys800801246
1956-1957 (3)
1Ter Leede
1957-1958
1Quick Boys
1958-1959
1Ter Leede
1959-1960
1Quick Boys
1960-1961
1Huizen4301676
2's Gravenzandse SV4202487
3SC Genemuiden4103257
1961-1962
1Quick Boys4211586
2SC Genemuiden4121466
3Spakenburg4031368
1962-1963
1Spakenburg43107102
2Noordwijk4112335
3DOS Kampen4103239
1963-1964
1IJsselmeervogels4301664
2Zwart Wit'284202477
3WHC4103257
1964-1965
1Excelsior'314310762
2IJsselmeervogels4031334
3Zwart Wit'284022236
1965-1966
1Voorwaarts (Vriezenveenschewijk)63218106
2WHC622261413
3IJsselmeervogels6312514122
4SHO61143916
1966-1967
1RVVH651011163
2WHC61325810
3Huizen620441015
4DOVO612341016
1967-1968
1Huizen660012157
2WHC6222667
3IJsselmeervogels613251211
4Noordwijk60151816
1968-1969
1VVOG852112166
2Spakenburg8422101314
3Excelsior Maassluis8242887
4WVF814361115
5Quick Boys812541016
1969-1970
1SHO861113189
2WHC844012166
3Noordwijk8431111611
4DOTO (Pernis)82246615
5WVF80080518
1970-1971
1Zwart Wit'282200452
2Huizen2002025
1971-1972
1Zwart Wit'282110321
2IJsselmeervogels2011112
1972-1973
1Noordwijk2110321
2IJsselmeervogels2011112
1973-1974
1Huizen2110321
2Spakenburg2011112
1974-1975
1Spijkenisse2200431
2DOVO2002013
1975-1976
1IJsselmeervogels2200452
2Noordwijk2002025
1976-1977
1IJsselmeervogels2200442
2DOVO2002024
1977-1978
1ACV2020255
2Noordwijk2020255
1978-1979
1DOVO2200460
2ACV2002006
1979-1980
1Noordwijk2101224
2ACV2101242
1980-1981
1DOS Kampen2110321
2Noordwijk2011112
1981-1982
1IJsselmeervogels2200451
2Bennekom2002015
1982-1983
1IJsselmeervogels3201475
2Noordwijk3102257
1983-1984
1IJsselmeervogels2110340
2Rijnsburgse Boys2020211
3NSVV2011115
1984-1985
1Spakenburg4211588
2Kozakken Boys4211588
3GVVV410321010
1985-1986
1ACV4220693
2IJsselmeervogels4112345
3Heerjansdam4112338
1986-1987
1ACV4220697
2Spakenburg4121465
3NSVV4022258
1987-1988
1DOS Kampen4130565
2IJsselmeervogels4121443
3Bennekom4031379
1988-1989
1Heerjansdam42115129
2SC Genemuiden420241312
3DOVO41123812
1989-1990
1Rijnsburgse Boys4211596
2ACV4121445
3NSVV4112357
1990-1991
1Quick Boys4211597
2Excelsior Maassluis4121499
3DOVO4112379
1991-1992
1Quick Boys43016114
2ACV4202456
3Kozakken Boys41032511
1992-1993
1Katwijk44008131
2Lunteren411231210
3Kozakken Boys40131216
1993-1994
1Katwijk43016117
2DOVO4202477
3ACV41032610
1994-1995
1IJsselmeervogels4211564
2Katwijk4211576
3Kozakken Boys4103258
1995-1996
1Scheveningen43101094
2Urk4112478
3Hoek4022248
1996-1997
1VVOG43019105
2FC Lisse4301995
3GVVV40040312
1997-1998
1IJsselmeervogels4211764
2ARC4202675
3Barendrecht4112448
1998-1999
1IJsselmeervogels4211765
2DOVO4202646
3Noordwijk4112454
1999-2000
1Katwijk4301997
2Urk4202688
3Spakenburg4103357
2000-2001
1FC Lisse4220896
2Be Quick '284121568
3ASWH4103389
2001-2002
1Huizen43101052
2ASWH4202663
3ACV4013117
2002-2003
1Huizen4130675
2Quick Boys4121566
3Harkemase Boys4031357
2003-2004
1Quick Boys42117108
2SC Genemuiden4121576
3DOVO4112469
2004-2005
1ASWH4220895
2Excelsior'314112467
3IJsselmeervogels4112458
2005-2006 (4)
1IJsselmeervogels4130664
2Rijnsburgse Boys4130664
3ONS Sneek40222610
2006-2007
1IJsselmeervogels4301995
2Rijnsburgse Boys4202679
3HHC Hardenberg4103357
2007-2008
1FC Lisse431010155
2Spakenburg41215810
3HHC Hardenberg40131311
2008-2009
1Rijnsburgse Boys43101052
2IJsselmeervogels4112469
3Harkemase Boys4103366
2009-2010
1IJsselmeervogels43101071
2Barendrecht4121546
3Excelsior'314013137

Opmerkingen:
(1) Tussen 1941 en 1946 was de 4e klasse het hoogste niveau op zaterdag. Tussen 1946 en 1956 de 3e klasse, tussen 1956 en 1970 de 2e klasse, tussen 1970 en 1996 de 1e klasse en tussen 1996 en 2010 de hoofdklasse. Vanaf 2010 de topklasse. Kampioenen van de topklasse zijn achtereenvolgens IJsselmeervogels (2011), Spakenburg (2012), Katwijk (2013), Spakenburg (2014), Kozakken Boys (2015) en Excelsior Maassluis (2016).
(2) In het seizoen 1941-1942 speelden de afdelingskampioenen Quick Boys en Oranje Wit niet om de zaterdagtitel
(3) Tussen 1947 en 1949 en tussen 1957 en 1960 was er alleen in het district West II respectievelijk een 3e en 2e klasse. De kampioen van deze afdeling was daarom automatisch de zaterdagkampioen.
(4) IJsselmeervogels zaterdagkampioen op basis van de penaltyseries die na afloop van de wedstrijden zijn gespeeld.

Medaillespiegel amateurkampioenschappen
Kolom 1: Aantal keren algeheel amateurkampioen
Kolom 2: Aantal keren zaterdagkampioen
Kolom 3: Aantal keren zondagkampioen
Kolom 4: Aantal keren afdelingskampioen

  1234Totaal
1IJsselmeervogels7162548
2Katwijk44513
3Geldrop32611
4Quick Boys2111932
5Huizen271019
6Spakenburg251118
7ACV23914
De Treffers23914
9Baronie23611
10Middelburg2349
Xerxes2349
12Noordwijk221014
13Gouda2226
RKC2226
15HSC'211269
16Achilles'291258
17Zwart Wit'281247
18DOS Kampen1236
19FC Lisse1236
20Argon1236
21VVOG1225
FC Lienden1225
23ASWH1135
Excelsior Maassluis1135
ROHDA Raalte1135
26CVV1124
RCH1124
Sneek1124
Velox1124
WKE1124
31AGOVV1113
DCG1113
De Valk1113
Hengelo1113
Maurits1113
RIOS'311113
Scheveningen1113
Sparta'251113
Spijkenisse1113
40Elinkwijk02810
41Rheden0268
42Rijnsburgse Boys0257
43DHC0235
Türkiyemspor0235
45Holland0224
Ter Leede0224
47DOVO01910
48AFC0156
Kozakken Boys0156
50Emmen0145
Hollandia0145
52Caesar0134
Excelsior Pernis0134
Excelsior'310134
RBC0134
TOP0134
57Gemert0123
Limburgia0123
59Heerjansdam0123
Oranje Wit0123
SHO0123
62Achilles 18940112
FC Oss/a>0112
Hoogeveen0112
RVVH0112
Stevo0112
Voorwaars (Vr.)0112
68SC Genemuiden0077
69NSVV0066
70Quick (Nijmegen)0055
WHC0055
72Harkemase Boys0033
JOS0033
Quick'200033
UDI'190033
Unitas0033
VC Vlissingen0033
78Appingedam0022
ARC0022
Barendrecht0022
Be Quick (Zutphen)0022
Bennekom0022
Chevremont0022
Drachten0022
DWV0022
Germanicus0022
GVVV0022
HHC Hardenberg0022
JVC Cuijk0022
Meerssen0022
Papendrecht0022
Schijndel0022
Sparta (Enschede)0022
Urk0022
UVS0022
Velocitas (Groningen)0022
VUC0022
Wilhelmina'080022
WVF0022
100AFC'340011
Almania0011
Be Quick'280011
Blauw Wit'340011
BVV0011
CEC0011
CSVD0011
De Musschen0011
DES (Nijverdal)0011
DESK0011
Deurne0011
DOTO (Pernis)0011
Ede0011
EHC0011
Eilermark0011
ESCA0011
ESCA/VC0011
Halsteren0011
Helmond0011
Hermes DVS0011
Hoek0011
Hoogvliet0011
Koninklijke HFC0011
Leeuwarden0011
Lunteren0011
Minor0011
Monster0011
Neptunia0011
ONS Sneek0011
Purmersteijn0011
RFC0011
RFC Roermond0011
Rood Wit (Amsterdam)0011
Roodenburg0011
RVC0011
's Gravenzandse SV0011
Sanderbout0011
SC Emma0011
SC Enschede0011
SC Feyenoord0011
SC Irene0011
SDW0011
Semper Altius0011
Standaard0011
Tonegido0011
TSC0011
Uithoorn0011
Venray0011
Veritas0011
Westlandia0011
WVV0011
Zwaluwen (Vlaardingen)0011
Zwolsche Boys0011

RKF (1915-1940) – Katholiek voetbal in Nederland

In 1915 wordt in Den Bosch de RKVB (Roomsch Katholieke Voetbalbond) opgericht. Het is de eerste bond die geheel los staat van de neutrale NVB en de regionale bonden die daaronder vallen. De oprichting van een katholieke bond komt echter niet uit de lucht vallen. De sterk groeiende belangstelling voor voetbal maakt dat de sport inmiddels belangrijk genoeg is om opgenomen te worden in de verzuilde samenleving.

Tot ongeveer 1910 was dit geen issue. Voetbal werd voornamelijk beoefend door de bovenlaag van de samenleving en die was veel minder vatbaar voor de beknellende band van de verzuiling. Bovendien was voetbal als sportbeweging simpelweg niet belangrijk genoeg. Vanaf de periode rond de eeuwwisseling ontstonden er wel mondjesmaat katholieke clubs, maar deze speelden – voor zover de in de competitie uitkwamen – gewoon mee in de rangen van de NVB.
Vanaf 1915 wordt dat dus anders. Het bisdom Den Bosch is 1915 de eerste en daarna volgen in rap tempo Breda (1915), Utrecht (1916), Limburg (1917) en Haarlem (1921). Deze omarming van de voetbalsport door de katholieke geestelijkheid was echter geen keuze uit liefde voor de sport. Uiteraard was de sport geliefd onder een deel van de kerkleiding, maar het ontstaan van een katholieke voetbalbeweging was vooral ingegeven uit defensieve motieven. Het voetbal was te groot en te belangrijk geworden om het op zijn beloop te laten.

Het was zaak om de achterban te organiseren binnen eigen gelederen. Immers, contacten met niet-katholieken moesten zo veel mogelijk voorkomen worden. En bovendien was voetballen in vergelijking tot veel andere vormen van vrijetijdsbesteding nog relatief onschuldig. Toch was niet iedereen daarvan direct doordrongen. In de eerste jaren waren veel hooggeplaatste katholieken met name tegen de uitwassen van het voetbal: prestatiedrang, sportverdwazing en verafgoding zouden de goede katholiek schade berokkenen. Vanaf 1920 verstommen die geluiden langzaam en wordt voetbal vooral vanuit de parochies juist gepropageerd, want voetbal werd ontdekt als een uitstekend middel om de eigen achterban te binden. Het gevolg was dat vooral op het platteland de clubs uit de grond blijven schieten, ook al omdat daar de terughoudendheid om aansluiting te zoeken bij de neutrale bond groter was.

En niet zonder succes. Geen enkele andere confessionele of levensbeschouwelijke voetbalbond was zo groot en sterk georganiseerd als de katholieke. Dat laat onderstaand kaartje ook duidelijk zien. Niet verrassend is de verspreidingsgraad in het vrijwel volledig katholieke Limburg (RKLVB, groen) het meest geconcentreerd. Slechts een handjevol clubs (waaronder MVV en VVV) bleven na de oprichting van de RKLVB in de neutrale NVB spelen. Ook in de overheersend katholieke streken Noord Brabant en zuidelijk Gelderland was de clubdichtheid groot, maar de sterkte van de RKF is juist goed af te lezen aan de vrijwel landelijke dekking. Slechts de “biblebelt” vanaf de Zeeuwse en Zuid Hollandse eilanden via zuidoostelijk Zuid Holland, noordelijke Betuwe, westelijke Veluwe naar de kop van Overijssel is vrijwel vrij van katholieke clubs. Ook in het noorden van het land zijn de clubs (behoudens zuidoost Drenthe en zuidoost Groningen dun gezaaid.

De gegevens voor de kaart zijn gebaseerd op de Sportdatabank van het Huygens instituut.

katholiek kaartje1

Open de kaart in Google Maps

De wijze waarop de competities werden ingericht kende zeker in het begin jaarlijks wijzigingen. Het is soms een ware puzzel over hoe de kampioen wordt bepaald. In 1919 worden er voor het eerst om het “landskampioenschap” gespeeld. Daarvoor was er na afloop van de competitie een tweestrijd tussen de kampioenen van Den Bosch en Breda die in 1916 en 1917 gewonnen wordt door Bredania. In 1918 werd er niet gespeeld om het kampioenschap. Daarom begint onderstaand overzicht in 1919. Onder de ranglijsten is per seizoen aangegeven hoe de landskampioen werd bepaald.

Voor de ranglijsten is gebruik gemaakt van het boekwerk van Jan Boekhoudt: Eindstanden RK Voetbal 1916-1940

RKVB 1918-1919
1Valkenburg2200430
2Wilhelmina (Tilburg)2011112
3Achilles (Hengelo)2011113
RKF 1919-1920
1Wilhelmina (Tilburg)3210575
2Sittard3111365
3RKZV (Zwolle)2101264
4Vitesse (Gennep)2002038
RKF Overgangsklasse 1920-1921
1MULO (Helmond)14833193017
2BFC (Den Bosch)14662182114
3Juliana (Spekholzerheide)1364316 *1812
4Sparta (Bleijerheide)1455413 *1812
5Valkenburg14527121522
6Sittard14347101017
7Wilhelmina (Tilburg)1342781426
8Union (Nijmegen)142664 *1521
RKF 1921-1922
RKTVV (Tilburg)
Bleijerheide
RKF 1922-1923
1Valkenburg43016117
2PVC (Utrecht)41123108
3Olympia (Dongen)41123814
RKF Eerste klasse 1923-1924
1Sittard141022222820
2RKMSV (Maastricht)14833192713
3Valkenburg14635152117
4Constantia (Venlo)14635152322
5Chèvremont14626142526
6MULO (Helmond)14518112624
7Kimbria (Maastricht)1441992536
8Caesar (Beek, LB)14311071637
RKF 1924-1925
Voorronde Noord
1Volharding (Deventer)4220642
2HBC (Heemstede)4031345
3PVC (Utrecht)4031323
Voorronde Zuid
1MULO (Helmond)43107123
2TAC (Tegelen)4211583
3Eindhovia (Eindhoven)40040317
Finale
1MULO (Helmond)2110343
2Volharding (Deventer)2011134
RKF 1925-1926
Voorronde Noord
1PVC (Utrecht)431071711
2HBC (Heemstede)403131214
3Volharding (Deventer)402221115
Voorronde Zuid
1RKTVV (Tilburg)2110362
2Kimbria (Maastricht)2011126
Finale
1PVC (Utrecht)2200453
2RKTVV (Tilburg)2002035
RKF 1926-1927
Voorronde Noord
1Wilskracht (Amsterdam)2200441
2Graaf Willem II (Den Haag)2002014
3Volharding (Deventer)0000000
Voorronde Zuid
1MULO (Helmond)2200452
2Valkenburg2002025
Finale
1MULO (Helmond)2110395
2Wilskracht (Amsterdam)2011159
RKF 1927-1928
Voorronde Noord
1Wilskracht (Amsterdam)4310783
2NEO (Borne)4112346
3Lisse4103269
Voorronde Zuid
1Venlo3201494
2Wilhelmina (Weert)3102249
Finale
1Wilskracht (Amsterdam)2110343
2Venlo2011134
RKF 1928-1929
Voorronde Noord
1VVZ (Zaandam)4310773
2Achilles (Hengelo)411231113
3PVC (Utrecht)410321113
Voorronde Zuid
1MULO (Helmond)2110394
2OVC (Ophoven)2011149
Finale
1MULO (Helmond)2200441
2VVZ (Zaandam)2002014
RKF 1929-1930
1RKTVV (Tilburg)8602123015
2DHL (Delft)8503103417
3Caesar (Beek, LB)831471723
4PVC (Utrecht)822461529
5PH (Almelo)812541935
RKF 1930-1931
1RKTVV (Tilburg)8611132811
2DHL (Delft)8431113113
3Caesar (Beek, LB)840482023
4HMS (Zuilen)812541728
5NEO (Borne)81254930
IVCB 1931-1932
1Caesar (Beek, LB)2110362
2TYBB (Haarlem)9513111319
3MULO (Helmond)740281510
4Santpoort621351413
5SDOUC (Ulft)611431014
ICVB 1932-1933
Oostelijke voorronde
1SDOUC (Ulft)2110353
2Achilles (Hengelo)2011135
Westelijke voorronde
1DHL (Delft)3201488
2Volendam3102288
Zuidelijke voorronde
1Wilhelmina (Weert)42206147
2Valkenburg413051311
3Kolping (Helmond)40131918
Finale
1Wilhelmina (Weert)43016139
2DHL (Delft)411231311
3SDOUC (Ulft)41123814
IVCB 1933-1934
Oostelijke voorronde
1SDOUC (Ulft)32014106
2Vosta (Enschede)31022610
Westelijke voorronde
1Volendam32014116
2DHL (Delft)31022611
Zuidelijke voorronde
1Valkenburg2110376
2RKTVV (Tilburg)2011167
Finale
1Valkenburg43016106
2Volendam42024118
3SDOUC (Ulft)41032815
IVCB 1934-1935
1Volendam8530133112
2Kerkrade8512112519
3HBC (Heemstede)841392020
4Kolping (Helmond)822461724
5SDOUC (Ulft)80171826
IVCB 1935-1936
1Brabantia (Eindhoven)8431113024
2Volendam8503103115
3De Treffers (Groesbeek)831471519
4Spartaan (Rotterdam)822461826
5RKNAC (Bleijerheide)822462030
IVCB 1936-1937
1Brabantia (Eindhoven)860212268
2VVA (Nieuwendam)841392320
3HBC (Heemstede)832382221
4RKVVL (Maastricht)832381518
5De Treffers (Groesbeek)811631231
IVCB 1937-1938
1Volendam8422102316
2Brabantia (Eindhoven)841392620
3Vosta (Enschede)831471919
4HBC (Heemstede)831472324
5VVH (Heerlen)831471628
IVCB 1938-1939
1Spartaan (Rotterdam)8341101610
2Kerkrade833291912
3Vosta (Enschede)832381315
4VVA (Nieuwendam)832381216
5Schijndel821551118
IVCB 1939-1940
1HBC (Heemstede)21012107
2Quick (Oldenzaal)21012710

Opmerkingen
1919-1920: De wedstrijden werden gespeeld volgens een onnavolgbaar afvalsysteem. De finalewedstrijd ging tussen Wilhelmina en sittard, waarbij Wilhelmina ne verlenging met 3-2 won.
1920-1921: De RKF stelde voor dit seizoen één overgangsklasse in in het zuiden, die – anders dan de naam doet vermoeden – als hoogste afdeling werd beschouwd. De winnaar van deze overgangsklasse was daarmee automatisch landskampioen. Sparta, Wilhelmina en Union kregen punten in mindering.
1921-1922: Er waren dit seizoen twee overgangsklassen. Omdat de competitie uit liep, was er geen ruimte meer voor het spelen van kampioenswedstrijden tussen de kampioenen RKTVV en Bleijerheide.
1922-1923: Er waren dit seizoen drie overgangsklassen, waarvan de kampioenen in een onderlinge competitie speelden om de landstitel.
1923-1924: De RKF stelde een eerste klasse in (volledig bestaande uit Limburgse clubs). De winnaar van deze eerste klasse was daarmee automatisch landskampioen.
1924-1925: De kampioenen van de eerste klasse en de vijf overgangsklassen speelden om het landskampioenschap.
1925-1926: De kampioenen van de twee eerste klassen en de vijf overgangsklassen speelden om het landskampioenschap.
1926-1927: De kampioenen van de twee eerste klassen en de drie overgangsklassen speelden om het landskampioenschap. Volharding (Deventer) trok zich terug.
1927-1928: De kampioenen van de twee eerste klassen en de vijf overgangsklassen speelden om het landskampioenschap.
1928-1929: De kampioenen van de twee eerste klassen en de vijf overgangsklassen speelden om het landskampioenschap.
1929-1930: De kampioenen van de vijf eerste klassen speelden om het landskampioenschap.
1930-1931: De kampioenen van de vijf eerste klassen speelden om het landskampioenschap.
1931-1932: De naam van de competitie is gewijzigd in IVCB (Interdiocesane Voetbal Competitie Bond). De overkoepelde organisatie blijft de RKF, maar deze is dan nog slechts belangenbehartiger en geen organisator van de competities. Omdat de kampioen van de eerste klasse A heel laat bekend was speelden eerst de vier overige kampioenen een competitie. TYBB en MULO eindigden daarbij met evenveel punten bovenaan, waarna TYBB de beslissingswedstrijd met 2-0 won. Om het kampioenschap van Nederland speelde TYBB vervolgens tegen de kampioen van 1A (Caesar) om de landstitel. Na een 5-1 zege voor Caesar in Beek en een 1-1 gelijkspel in Haarlem mocht Caesar zich na slechts twee wedstrijden landskampioen noemen.
1932-1933: De kampioen van de zeven eerste klassen speelden om het landskampioenschap.
1933-1934: De kampioen van de zeven eerste klassen speelden om het landskampioenschap.
1934-1935 / 1938-1939: De kampioenen van de vijf eerste klassen speelden om het landskampioenschap.
1939-1940: Door de oorlogsomstandigeheden konden in het zuiden de kampioenswedstrijden niet meer gespeeld worden. De winnaar van de tweestrijd tussen HBC en Quick werd daarom uitgeroepen tot landskampioen.

Eeuwige ranglijst Nederlands voetbal 1888-2018

Als het gaat over de eeuwige ranglijst van het Nederlandse voetbal, dan wordt eigenlijk altijd bedoeld de ranglijst van de Eredivisie (vanaf 1956). Dat is natuurlijk een logisch uitgangspunt, omdat er pas vanaf dat moment sprake was van één landelijke topafdeling, in plaats van verschillende regionale competities. Toch wringt de schoen als je in beeld wil brengen welke clubs door de gehele voetbalgeschiedenis heen het beste hebben gepresteerd.

Om hieraan tegemoet te komen presenteren wij de ultieme Eeuwige ranglijst van het Nederlandse voetbal. Daarin zijn alle resultaten opgenomen van het hoogste niveau. Vanaf 1888 tot en met 1955 de 1e klasse (1 tot maximaal 6 afdelingen), in het seizoen 1955-1956 de Hoofdklasse (2 afdelingen) en vanaf 1956 de Eredivisie (1 afdeling).

Uiteraard valt er van alles af te dingen op deze lijst. Voetbal in 1893 – de dwarslat was net geïntroduceerd – laat zich natuurlijk amper vergelijken met voetbal in 2018. En het eerste niveau in de jaren veertig (met op het hoogtepunt liefst 66 clubs op niveau 1) is onvergelijkbaar met die ene enkele Eredivisie die we inmiddels ruim zestig jaar hebben. Toch vinden wij deze bezwaren niet opwegen tegen het waardevolle gegeven van een ranglijst die de hele periode van het Nederlandse voetbal omvat. Daarbij geldt ter compensatie dat in de tijd dat uitkomen op het hoogste niveau een stuk eenvoudiger was, de seizoenen doorgaans bijna twee keer zo kort waren als nu. Een Eredivisieseizoen telt zodoende bijna twee keer zo zwaar mee als een seizoen in de 1e klasse.

Hoe dan ook: het simpelweg uitgummen van de eerste ruim 65 jaar vinden wij niet juist. Zo komt op de eeuwige eredivisieranglijst HVV niet voor, maar dat is wel de enige club naast de traditionele top drie die een ster op het shirt mag dragen. Over het geheel genomen is de lijst ook weer niet zo heel veel anders: ook hier zijn Ajax, PSV en Feyenoord mijlenver boven de rest verheven en zijn ook de andere topposities vergeven aan clubs die ook anno 2018 nog beeldbepalend zijn in het Nederlandse profvoetbal. Sommige clubs profiteren hooguit wat meer van hun lange staat van dienst (Sparta, NAC, MVV, Willem II, Go Ahead Eagles) ten opzichte van “nieuwe” fusieclubs als FC Twente en FC Utrecht. HBS is de hoogst genoteerde club die nooit uitkwam in het profvoetbal. De drievoudig landskampioen staat 22e. In totaal speelden 171 clubs ooit op het hoogste niveau in Nederland.

Overigens gelden voor deze lijst dezelfde uitgangspunten als die zijn gehanteerd voor de clubpagina’s. Een club die een rechtstreekse voortzetting is van een bestaande club wordt als dezelfde club gezien (GVAV > FC Groningen), een fusieclub is vanaf de fusie een nieuwe club (ADO en Holland Sport > FC Den Haag), tenzij er in de praktijk overduidelijk sprake is van een overname (SVV/Dordrecht’90 als voortzetting van Dordrecht’90). Bij de wedstrijdpunten is teruggerekend naar twee punten voor een overwinning, omdat deze in het grootste deel van de periode die deze lijst omvat de norm is geweest. Strafpunten zijn in mindering gebracht op het totaal.

Betekenis kolommen:
1. Naam / namen club
2. Aantal gespeelde wedstrijden
3. Aantal gewonnen wedstrijden
4. Aantal gelijk gespeelde wedstrijden
5. Aantal verloren wedstrijden
6. Behaalde wedstrijdpunten (o.b.v. 2 punten voor een overwinning)
7. Gescoorde doelpunten
8. Tegendoelpunten
9. Aantal seizoenen op het hoogste niveau
10. Eerste seizoen op het hoogste niveau
11. Laatste seizoen op het hoogste niveau
12. Hoogste klassering (tussen haakjes: aantal keren bereikt; LK = landskampioen)
13. Huidig niveau (2017-2018)

 12345678910111213
1Ajax291418405505244230722433141031911-19122017-2018LK (33x)Eredivisie
2PSV27781629573576383164283308951921-19222017-2018LK (24x)Eredivisie
3Feijenoord / Feyenoord28161593616607380262413522981917-19182017-2018LK (15x)Eredivisie
4Sparta (Rotterdam)2888114570110422991504047311131893-18942017-2018LK (6x)Eredivisie
5NAC (Breda) *2454966582906251440703725891915-19162017-2018LK (1x)Eredivisie
6GVAV / FC Groningen2298831610857227238063765801926-19272017-20181 (1x)Eredivisie
7Willem II2267877492898224639853899831913-19142017-2018LK (3x)Eredivisie
8FC Twente ('65) ***1764771475518201728062248521965-19662017-2018LK (1x)Eredivisie
9MVV2018742501775198532453318771913-19141999-20001 (3x)Eerste Divisie
10Go Ahead (Eagles)1820745414661190431572814731911-19122016-2017LK (4x)Eerste Divisie
11Vitesse1864719461684189931633105791896-18972017-20181 (7x)Eredivisie
12FC Utrecht1632603419610162523202454481970-19712017-20183 (1x)Eredivisie
13AZ ('67)1360603339440154522712174401968-19692017-2018LK (2x)Eredivisie
14Roda JC (Kerkrade)1496563391542151722602208441973-19742017-20182 (1x)Eredivisie
15Haarlem1582573349660149527843023701897-18981989-1990LK (1x)-
16NEC1683516456711148821452640561937-19382016-20171 (3x)Eerste Divisie
17(sc) Heerenveen1230584269377143726472003431937-19382017-20181 (9x)Eredivisie
18(SC) Heracles ('74) (Alm.)1208471270467121221092054501921-19222017-2018LK (2x)Eredivisie
19SC Enschede1053491229333121121821686481916-19171964-1965LK (1x)3e klasse
20BVV / FC Den Bosch +1232450269513116921482241501920-19212004-2005LK (1x)Eerste Divisie
21ADO1026438231357110719711735421927-19281970-1971LK (2x)-
22HBS1046423183440102922042237571896-18971953-1954LK (3x)Derde Divisie
23Blauw Wit91640219531999914161277421916-19171963-19641 (7x)-
24DFC / DS'79
(FC) Dordrecht ('90)
++
106239419347598120502225511904-19052014-20152 (6x)Eerste Divisie
25(FC) VVV (Venlo)110033727049394415492026401913-19142017-20182 (1x)Eredivisie
26Be Quick (Groningen) **71039710620789821421276381916-19171954-1955LK (1x)Derde Divisie
27DWS83434121128289312091165331934-19351971-1972LK (1x)2e klasse
28Eindhoven78634417726586515371309361922-19231976-1977LK (1x)Eerste Divisie
29NOAD89131920836484614991686411918-19191960-19611 (2x)-
30Excelsior110028826354983914972175501923-19242017-20182 (1x)Eredivisie
31(FC) (ADO) Den Haag98629124744882912771679291971-19722017-20185 (2x)Eredivisie
32HVV70133512723979716771271441888-18891931-1932LK (8x)2e klasse
33DOS79030516931677915301539291938-19391969-1970LK (1x)-
34Velocitas (Groningen) **6333419120177117321123351916-19171951-19521 (8x)5e klasse
35Leeuwarden
(SC) Cambuur (Leeuw.)
83828915839173615081796381923-19242015-20162 (3x)Eerste Divisie
36 (PEC) (FC) Zwolle ('82)84825520039371012411614311929-19302017-20182 (2x)Eredivisie
37RKC (Waalwijk)78224019734567710141269231988-19892013-20147 (2x)Eerste Divisie
38(FC) Volendam8422282153996719941513251959-19602008-20096 (1x)Eerste Divisie
39HFC66424311630560213561498421888-18891935-19361 (3x)Tweede Divisie
40Quick (Nijmegen)61323911525959311181188401897-18981951-19521 (1x)1e klasse
41(BV) Veendam ***64122812928457912571456341916-19171988-19891 (1x)3e klasse
42Achilles65722912130757913011613361916-19171952-19531 (1x)Hoofdklasse
43Stormvogels57023011522557510731029291923-19241955-19561 (3x)3e klasse
44(FC) Wageningen65120915628657410841300321924-19251980-19812 (1x)4e klasse
45AGOVV529238971945731105940271927-19281954-19551 (2x)2e klasse
46FSC / Fortuna Sittard6461791932745517571005191968-19692001-20027 (3x)Eerste Divisie
47VSV5122308719554711421066261928-19291954-19551 (2x)2e klasse
48LONGA **5492259822654610991070271927-19281954-19551 (1x)-
49De Graafschap7401741873795358371376221954-19552015-20164 (1x)Eerste Divisie
50Hermes DVS51120312018852611041067261928-19291954-19551 (1x)4e klasse
51Enschedese Boys5301911022374849181107271922-19231954-19551 (1x)-
52t Gooi5661811182674809561182291917-19181953-19543 (1x)Reserveklasse
53Elinkwijk49618899209475772901161951-19521966-19671 (1x)2e klasse
54Xerxes49218210720347111071086241931-19321966-19672 (3x)-
55EDO43918293164457774748211924-19251955-19561 (1x)1e klasse
56Fortuna’54452170116166456747772141954-19551967-19682 (1x)-
57Frisia476178842144389441080261916-19171952-19531 91x)1e klasse
58Tubantia470176832114358941035271912-19131946-19472 (2x)1e klasse
59RCH41415994161412796822211921-19221953-1954LK (2x)4e klasse
60Juliana37814587146377772794181934-19351953-19541 (1x)-
61Telstar468118140210376530754141964-19651977-19786 (1x)Eerste Divisie
62Wilhelmina40214863191359680880261904-19051930-19311 (1x)3e klasse
63Sneek **41213583194351639897211932-19331953-19543 (1x)Hoofdklasse
64Velocitas (Breda)36414456164344760831221900-19011922-19231 (1x)-
65De Volewijckers35814060158340696788151942-19431962-1963LK (1x)-
66DHC37613370173336774933191932-19331953-19542 (1x)Hoofdklasse
67VOC35212478150326596712181910-19111927-19281 (1x)1e klasse
68HSC37713164182326717911211917-19181950-19512 (2x)3e klasse
69UD36612671169323655796271897-18981924-19251 (1x)5e klasse
70ZAC35613258166322684760201911-19121938-19391 (1x)3e klasse
71Limburgia30013156113318544498131939-19401955-1956LK (1x)-
72Quick (Den Haag)36612468174316601691191904-19051924-1925LK (1x)Derde Divisie
73Bleijerheide34610781158295574712171931-19321953-19542 (1x)-
74VUC34411658170290803973191926-19271945-19461 91x)2e klasse
75SVV32811063155283532646131917-19181990-1991LK (1x)3e klasse
76UVV31411058146278506688161913-19141928-19291 (1x)4e klasse
77Rapid JC264108609627646743781954-19551961-1962LK (1x)-
78Hengelo3118776148250470672171919-19201950-19512 (1x)4e klasse
79ZFC25210049103249556538141923-19241936-19372 (3x)-
80Holland Sport / SHS **262965411224440448281954-19551970-19712 (1x)-
81Sittardia2929358141244499626101950-19511967-19685 (1x)-
82RBC (Roosendaal)3349055189235439710121945-19462005-20064 (1x)4e klasse
83Friesland **3079546166234564884171922-19231949-19502 (1x)3e klasse
84PW2469638112230550546211896-18971919-19201 (5x)4e klasse
85Emma (Dordrecht)2549050114230500584111941-19421955-19563 (2x)4e klasse
86Hercules2868755144229485667171899-19001918-19192 (2x)Derde Divisie
87Maurits2428650106222444500111942-19431953-19541 (1x)-
88KFC2588154123216474585141930-19311950-19511 (1x)2e klasse
89WVV2498739123213504645151916-19171940-19412 (1x)1e klasse
90RAP185922865212470330171888-18891904-1905LK (2x)-
91RFC Roermond2917455162203459762151925-19261945-19466 (1x)-
92RFC **2307640114190435569121917-19181947-19483 (1x)-
93Alcides **2447932133188443709141918-19191933-19343 (2x)1e klasse
94GVC2087729102183398478161903-19041918-19191 (2x)4e klasse
95Brabantia2247238114182185328101945-19461954-19555 (1x)1e klasse
96Be Quick (Zutphen)2326845119181353504131914-19151948-19492 (1x)4e klasse
97FC Amsterdam20461568717826332161972-19731977-19785 (1x)-
98Zwolsche Boys18450468814624135281947-19481954-19557 (1x)3e klasse
99FC Hilversum14461236014531432581926-19271933-19343 (1x)3e klasse
100Robur et Velocitas2025728117142389584121913-19141932-19335 (2x)2e klasse
101Ajax (Leiden)172562888140339453111899-19001909-19102 (1x)-
102De Spartaan14257246113825713871917-19181927-19282 (1x)-
103Bredania ('t Zesde)15446377112917722481919-19201926-19274 (1x)-
104BVC Amsterdam12845344912421421441954-19551957-19585 (1x)-
105Helmondia
Helmond Sport
16839389111622136371946-19471983-19845 (1x)Eerste Divisie
106Helmond176364010011223944791917-19181948-19497 (1x)5e klasse
107Picus / De Spechten14638297910524039771941-19421948-19497 (1x)-
108SC Emma12039265510417023561945-19461950-19513 (1x)-
109AFC884114339613911741917-19181920-19211 (2x)Tweede Divisie
110Neptunus983228389215117051945-19461949-19505 (1x)-
111Go Ahead (Wag.)9635174487220236101893-18941902-19032 (4x)-
112Sittardse Boys783222248613613141946-19471949-19502 (1x)-
113Alkmaar’54943025398512715331954-19551960-19615 (1x)-
114Middelburg1203218708219530571916-19171933-19343 (2x)-
115EBOH863021358114117731953-19541955-19563 (1x)3e klasse
116GVV1262922758017238171920-19211928-19294 (1x)-
117VVA (II)882918417614217041917-19181921-19224 (1x)-
118Rapiditas114339727519638091894-18951904-19054 (1x)-
119Rigtersbleek863012447215120131953-19541955-19567 (1x)1e klasse
120Theole1242423777114530661920-19211952-19537 (1x)4e klasse
121TSC802024366412718341947-19481950-19515 (1x)3e klasse
122Baronie (DNL)1022219616315429251945-19461950-19517 (1x)Hoofdklasse
123LSC732316346211714841941-19421945-19462 (1x)1e klasse
124CVV902217516112122151936-19371940-19415 (1x)-
125De Valk74258415813921441924-19251931-19325 (1x)1e klasse
126Forward992017625714028061917-19181922-19236 (3x)2e klasse
127Victoria (Wag.)4423912551187941899-19001902-19031 (3x)-
128Roda Sport601913285111113221954-19551955-19569 (1x)-
129HVC60142323517910221954-19551955-19567 (1x)5e klasse
130DOSKO80191249507518641920-19211923-19248 (1x)1e klasse
131Concordia (Delft)4417151249786321917-19181918-19192 (1x)2e klasse
132t Zesde721910434812110551908-19091919-19204 (3x)-
133ASC72189454512722641923-19241926-19278 (3x)3e klasse
134Zeeburgia58141529439013731947-19481949-19507 (1x)1e klasse
135Emmen6016935417815231946-19471948-19498 (1x)Eerste Divisie
136Hermes4413151641545721917-19181918-19194 (1x)-
137Hoogezand5415732379312931935-19361937-19385 (1x)2e klasse
138DOTO5414931379414431925-19261927-19287 (1x)-
139DVS4413102136678421917-19181918-19196 (1x)-
140MSV441482236637931915-19161917-19184 (1x)-
141Xerxes/DHC341391235454711967-19681967-19687 (1x)-
142Upright54121032344713031921-19221923-19246 (1x)-
143VC Vlissingen60111039326715731945-19461947-19488 (1x)Hoofdklasse
144Chèvremont4812630306612721950-19511951-195210 (1x)1e klasse
145West Frisia3610818288310821931-19321932-19334 (1x)2e klasse
146Dordrecht4410628263910421917-19181918-19197 (1x)-
147WFC22105725352511918-19191918-19196 (1x)-
148Kerkrade381052325569521948-19491949-19507 (1x)-
149Quick (Amersfoort)5611243247118551902-19031908-19094 (1x)3e klasse
150Victoria (Rotterdam)5010337236517051891-18921896-18974 (1x)-
151Oosterparkers527936235214521951-19521953-195414 (2x)5e klasse
152Volharding2094722395321902-19031903-19041 (1x)-
153FVC3651021206010821931-19321938-193910 (2x)1e klasse
154Alliance409229204611421923-19241924-192510 (2x)4e klasse
155Concordia (Rott.)22751019181931888-18891890-18911 (1x)-
156RKTVV406727194811121945-19461946-194710 (1x)-
157RC & VV Rotterdam1574418382321891-18921892-18932 (1x)-
158Unitas365823184110321924-19251925-19269 (1x)1e klasse
159TEC26651517416011952-19531952-195314 (1x)Tweede Divisie
160Amstel **22651115213211917-19181917-191810 (1x)-
161DWV22551215264811950-19511950-195111 (1x)-
162Olympia1746714143631888-18891890-18914 (2x)-
163VVH’1626541714307411953-19541953-195413 (1x)-
164MSC18521112356011930-19311930-193110 (1x)Hoofdklasse
165Overmaas18501310437511934-19351934-193510 (1x)4e klasse
166RVV142579224411915-19161915-191614 (1x)-
167VVA (I)16178995231888-18891891-18924 (1x)-
168ODS1841139215111923-19241923-192410 (1x)-
169SCH1822146295411935-19361935-193610 (1x)-
170Celeritas12048473011897-18981897-18987 (1x)-
171Excelsior (Haarlem)4103251721888-18891889-18907 (2x)-

* 1 punt in mindering
** 2 punten in mindering
*** 9 punten in mindering
+ Ook FC Den Bosch/BVV, FC Den Bosch’67 en BVV Den Bosch
++ Ook SVV/Dordrecht’90