Categoriearchief: Blog

Doelsaldo en doelgemiddelde

Lange tijd is niet het doelsaldo, maar het doelgemiddelde bepalend geweest voor de eindrangschikking bij een gelijk aantal punten. Pas vanaf het seizoen 1970-1971 werd het doelsaldo de norm in het profvoetbal. De amateurs volgden nog wat later, in 1974. In de ranglijsten tot het seizoen 1969-1970 is op deze site daarom het doelgemiddelde opgenomen in de laatste kolom.

Hoewel het doelgemiddelde dus al bijna vijftig jaar niet meer wordt gebruikt, is de term kennelijk zo ingeburgerd dat deze nog steeds met enige regelmaat wordt gebruikt als in feite het doelsaldo wordt bedoeld. Dat maakt het extra verwarrend, omdat het wel degelijk twee verschillende dingen zijn.

Het is een logische keuze geweest om over te stappen op het doelsaldo (aantal doelpunten voor minus het aantal doelpunten tegen). Bij het doelgemiddelde (aantal doelpunten voor gedeeld door het aantal doelpunten tegen) is het belang van een goede verdediging namelijk veel belangrijker dan bij het doelsaldo. Voor het propageren van aanvallend voetbal is het doelsaldo aanmerkelijk beter.

Het doelsaldo voelt bovendien een stuk eerlijker. Het lijkt erg onnatuurlijk dat 30 doelpunten voor en 15 tegen (doelgemiddelde: 2,0) beter scoort dan 60 doelpunten voor en 35 tegen (doelgemiddelde: 1,71). Een juiste keuze dus van de spelregelmakers. Het is hooguit opmerkelijk dat het zo lang heeft geduurd, voordat deze verandering werd doorgevoerd.

Uit het Nieuwsblad van het Noorden (27 mei 1969, via Delpher.nl)

De protestcommissie

Een typisch aspect uit de Nederlandse voetbalcultuur is de mogelijkheid om na afloop te protesteren tegen een uitslag. Een fenomeen dat tot in de jaren zestig bleef bestaan. In 1961 werd eerst in de Eredivisie de mogelijkheid tot protest afgeschaft. Twee later volgden de overige profcompetities en de zondagamateurs en weer wat later de zaterdagamateurs en het voetbal in de afdelingsbonden. Het kwam dan ook vaak voor dat een uitslag die na negentig minuten op de borden stond uiteindelijk anders in de boeken verdween.

Met name al dan niet terecht toegekende doelpunten en al dan niet toegekende strafschoppen waren een bron van protesten. Het gebeurde regelmatig dat na afloop van de wedstrijd een veldspeler en de keeper van de tegenpartij terugkeerden naar het veld om alsnog een strafschop te nemen, als één van de teams recht meende te hebben op een strafschop. Voor het geval het protest later zou worden toegewezen werd daarom vast een strafschop genomen.

Om het nog ingewikkelder te maken is er ook lang onenigheid tussen protestcommissie en (K)NVB bestuur over wie nu het laatste woord had. Er was in enige jaren een beroepsmogelijkheid bij het bestuur. Zelfs is het wel voorgekomen dat een protest uiteindelijk in de algemene jaarvergadering is afgerond. Notulen van bestuursvergaderingen en ledenvergaderingen bieden soms als enige het definitieve antwoord.

Het is een intrigerend onderdeel van onze voetbalhistorie, maar het zal duidelijk zijn dat het voor het vastleggen van de historie soms wel erg lastig is de juiste uitslag te vinden. Zeker als een uitslag pas veel later definitief werd. Zoals in het geval van Go Ahead – AGOVV uit februari 1928, waarvan de uitslag pas eind juni definitief is vastgelegd. Op een moment dat de definitieve eindstand dus al was gepubliceerd in de bondsorganen.

Het lijkt een zekerheid dat er her en der op deze site nog onjuiste uitslagen staan. Voor de speurneuzen onder u wellicht een mooie uitdaging. We houden ons graag aanbevolen voor correcties.

(Met dank aan: Jan Gert Bosman voor het vinden van het artikel en Laszlo Scheltens voor de nadere toelichting op de werking van de protestcommissie.)

Go ahead agovv