De voetbalkaart van Nederland 2019-2020

In Nederland spelen in totaal 2.421 veldvoetbalclubs in de verschillende competities, die bij elkaar met 2.452 teams in een standaardcompetitie spelen. Dat zijn er 44 minder dan in het seizoen 2018-2019. Van die 2.421 clubs rekenen we er 50 tot de profclubs (inclusief de semi-professionele Tweede Divisie), zijn er 1.223 zondagclubs, 897 zaterdagclubs en 141 clubs met een eerste elftal in zowel de zaterdag- als zondagcompetitie.

Het aantal teams in de zaterdagcompetitie is per saldo gestegen met 32 en het aantal teams in de zondagcompetitie afgenomen met 76. Met name in de districten West I en West II zijn ook het afgelopen seizoen weer veel clubs overgestapt naar zaterdag. Dat er 44 minder standaardelftallen zijn komt door fusies, samenwerkingsverbanden, doordat clubs met twee teams teruggaan naar één en doordat clubs worden opgeheven of niet meer uitkomen met een team in de standaardklasse.

Van die laatste categorie zijn er 110 clubs. Dat zijn clubs die geen (mannen)elftal in  standaardcompetitie hebben, maar wel in de reserve-afdelingen. Of clubs met enkel een vrouwen- of jeugdafdeling.  Nieuwe clubs komen er ook nog steeds bij. VSV’31 uit Vlieland is dit seizoen voor het eerst vertegenwoordigd met een standaardteam en hetzelfde geldt voor de Utrechtse vereniging Vechtzoom.

Klik op de kaart voor de uitgebreide versie

Profs
Het profvoetbal bestaat strikt genomen uit de Eredivisie en de Eerste Divisie. De Tweede Divisie voegen wij daar aan toe. Enerzijds uit praktische overwegingen (het is een samengestelde zaterdag- en zondagcompetitie) en anderzijds omdat er feitelijk sprake is van een (semi)professionele competitie, met onder meer vereisten voor spelerscontracten. De grens tussen prof- en amateurvoetbal die op papier zo scherp is, is in de praktijk een behoorlijk grijs gebied. Ook in de hogere amateurklassen onder de Tweede Divisie wordt door sommige clubs immers grif betaald aan spelers.

Zaterdagamateurs
Nederland kent een wereldwijd unieke voetbalpiramide met een onderscheid tussen competities op zaterdag en zondag.  Dat is een rechtstreeks voortvloeisel uit de fusie van de KNVB met de verschillende levensbeschouwelijke voetbalbonden in 1940. De protestants-christelijke CNVB bedwong bij die fusie het recht voor haar clubs niet op zondag uit te hoeven komen. De spreiding van zaterdagclubs vertoont de typische oververtegenwoordiging in de zogenaamde bijbelgordel, die in een banaanvorm van Zeeland tot aan de kop van Overijssel loopt. Daarnaast is zichtbaar dat in bepaalde regio’s steeds meer clubs die van oudsher op zondag spelen uit praktische overwegingen overstappen naar de zaterdagcompetitie. Dit is vooral zichtbaar in Zuid Holland, Utrecht, Noord Holland ten zuiden van het IJ en de kuststreken in het noorden. In sommige andere regio’s speelt dit minder of in het geheel niet. Ook opmerkelijk is ook dat Flevoland voor een groot deel op zaterdag speelt.

Zondagamateurs
Ook de spreiding van de zondagclubs loopt grotendeels nog langs traditionele historische lijnen. In het overwegend katholieke zuiden (van Zeeuws Vlaanderen tot het noordoosten van Twente) is het zondagvoetbal dominant evenals in de katholieke enclaves ten noordwesten van de bijbelgordel én in de regio’s die van oudsher meer vrijzinnig hervormd zijn of waar de ontkerkelijking al vroeg op gang kwam, zoals in delen van Friesland, Drenthe en de Achterhoek en in het noordelijke deel van Noord Holland.

Clubs met een eerste elftal op zaterdag en zondag
Een relatief nieuw fenomeen is het spelen met twee eerste elftallen in de competitie. Veelal gaat het hierbij om clubs die van oudsher op zondag spelen en ook een zaterdagteam inschrijven (niet zelden is dit de opmaat voor een volledige overstap naar zaterdag) of om clubs die zijn ontstaan uit een fusie tussen één of meerdere zaterdag- en zondagclubs. Ook hierbij is een opvallend regionaal verschil te zien. Met name in de Randstad zijn veel “duoclubs”. Daarbuiten komt het veelal voor in steden (o.a. Nijmegen,  Groningen en Hengelo) en – opvallend genoeg – in het district Noord.

Clubs zonder eerste elftal in de standaardklasse
Het gaat in deze categorie voornamelijk om clubs uit kleinere dorpen, die niet meer in staat zijn een representatief eerste elftal op de been te brengen. Ook zitten in deze categorie verschillende clubs uit grotere steden. Dat hoeven niet eens per definitie heel kleine clubs te zijn. Zo brengt het Amsterdams-Amstelveense SV RAP veertien seniorenteams in de benen, maar speelt het niet in de standaardklasse.

Welke clubs staan op de kaart?
Het uitgangspunt is de competitie-indeling bij aanvang van het seizoen 2019-2020. Teams die zich nog voor de start van de competitie hebben teruggetrokken zijn niet opgenomen op de kaart. Clubs die zich tussentijds hebben teruggetrokken wel.

Foutje gezien? Meld het ons
Het samenstellen van deze kaart heeft de nodige inspanningen gekost.Uiteraard hebben wij ons best gedaan de informatie zo goed als mogelijk te verwerken, maar het kan altijd zijn dat er foutjes ingesloten zijn of dat we een recente verhuizing naar een nieuw sportpark hebben gemist. We zouden het waarderen als jullie deze aan ons willen doorgeven via email@voetbalarchieven.nl of via twitter (@voetbalarchieve) of Facebook.

Ook de kaart van de seizoenen  2017-2018 en 2018-2019 staan nog online. Klik op de kaarten voor de uitgebreide versie.

2017-2018

2018-2019